Madde 1 - 1. Milletlerarası Hukuk ve Anayasa gereğince Cumhurbaşkanının (…)2 yetkileri saklı kalmak kaydiyle, Türkiye Cumhuriyetinin yabancı devletlerle, bunların temsilcilikleri ve temsilcileri ile, milletlera

1. Milletlerarası Hukuk ve Anayasa gereğince Cumhurbaşkanının (…)2 yetkileri saklı kalmak kaydiyle, Türkiye Cumhuriyetinin yabancı devletlerle, bunların temsilcilikleri ve temsilcileri ile, milletlerarası kurullarla, bunların temsilcilikleri ve temsilcileri ile, müteakıp bentler ve maddeler hükümleri saklı kalmak kaydiyle, temas ve müzakereleri Dışişleri Bakanlığı eliyle, ilgili bakanlıklarla işbirliği yapılmak suretiyle yürütülür ve yabancı devletler ve milletlerarası kurullarla Anayasa'nın 65 inci maddesi anlamındaki milletlerarası andlaşmaları da, yine diğer bakanlıklarla işbirliği dahilinde aynı Bakanlık eliyle yapılır. Statülerinde, üyelerinin ve ortaklarının belli bir bakanlık veya merci vasıtasiyle muamelatta bulunacağı belirtilen milletlerarası kurullarla, bunların temsilcilikleri, temsilcileri ve sair mercileriyle yapılacak temaslar, müzakereler ve milletlerarası andlaşmalar, Dışişleri Bakanlığı ve diğer ilgili bakanlıkarla işbirliği dahilinde, sorumlu bakanlık veya merci eliyle yapılır. 2. Cumhurbaşkanı, yabancı devletler nezdinde büyükelçilik veya elçilik açmaya veya akredite etmeye, bir yabancı devlet büyükelçilik veya elçiliğini milletlerarası hukuk kurullarına göre Türkiye Cumhuriyetinin hak ve menfaatlerini korumakla görevlendirmeye ve milletlerarası kurullar nezdinde büyükelçilik veya elçilik seviyesinde daimi temsilcilik kurmaya veya bir büyükelçilik veya elçiliği daimi temsilcilikle görevlendirmeye yetkilidir. Bu fıkrada yazılı temsilciliklere "Diplomatik temsilcilikler" denilir. Diplomatik temsilcilikler Dışişleri Bakanlığına bağlıdırlar. Bunlar, bütün yazışmalarını bu Bakanlıkla yaparlar. 3. Dışişleri Bakanlığı, yabancı devletler ülkelerinde başkonsolosluk, konsolosluk, fahri başkonsolosluk ve fahri konsolosluklar açmaya ve büyükelçilik ve elçiliklere konsolosluk görevleri vermeye yetkilidir. Bu fıkrada yazılı temsilciliklere "Konsolosluk heyetleri" denilir. Konsolosluk heyetleri, ülkesinde bulundukları Devlet nezdinde Türkiye Cumhuriyetini temsil eden büyükelçilik veya elçiliğe bağlıdırlar. Bunlar, yazışmalarını, Dışişleri Bakanlığı ile ve bu Bakanlıkça tespit edilecek hallerde, sözü geçen bakanlığa bilgi vermek şartiyle diğer bakanlıklarla yaparlar. Konsolosluk heyetleri, bağlı bulundukları büyükelçilik veya elçiliğe, faaliyetleri ve yazışmaları hakkında bilgi verirler ve büyükelçilik veya elçiliğin gözetimi altında bulunurlar. 4. Büyükelçilik ve elçilikler ile başkonsolosluk ve konsolosluklar nezdinde özel kanunlarda veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde belirtilen bakanlıkların ihtisas alanına giren konularda görev yapmak üzere, müşavirlik, ataşelik, öğrenci müfettişliği, turizm ve tanıtma bürosu ve diğer bir unvanla memurluk kurulması, bu özel kanunlarda veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde belirtilen şekilde olur.[3] Kanunda veya daimi temsilciliği kuran Cumhurbaşkanı kararında belirtilmesi halinde milletlerarası kurullar nezdindeki daimi temsilciliklerde Dışişleri Bakanlığı dışındaki bakanlıkların ihtisas alanlarını ilgilendiren görevleri yerine getirmek üzere, daimi temsilci yardımcısı, müşavir ve ataşeler, diğer memurlar ve bunların yardımcıları, kendi bakanlıklarına ait dış teşkilat kadrolarından atanırlar. (Mülga ikinci cümle: 2/7/2018-KHK/703/159 md.) (…) Bu fıkrada yazılı daimi temsilci yardımcıları ikinci derecede iseler kendilerine birinci sınıf ortaelçi, üçüncü derecede iseler ikinci sınıf ortaelçi unvanı, bu görevlerinin devam süresince verilebilir. Yukarıdaki fıkralarda yazılı daimi temsilci yardımcısı, müşavir, ataşe, öğrenci müfettişi, turizm ve tanıtma bürosu müdürleri ve diğer memurlar, nezdinde bulundukları diplomatik temsilcilik veya özel kanun ile Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin öngördüğü hallerde-konsolosluk heyeti şefine bağlıdırlar ve onun bilgisi altında ait oldukları bakanlıklarla kendi yetki ve görev alanlarına giren işlerle ilgili olarak yazışma yetkisine sahiptirler. 13 Haziran 1952 tarihli ve 5952 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle 14 Kanunusani 1938 tarihli ve 3312 sayılı Hariciye Vekaleti Teşkilatı Kanununa eklenen 1 inci ek maddenin son fıkrası hükmü saklıdır. 5. Türkiye Cumhuriyetini temsil yetkisine sahip olarak Cumhurbaşkanı kararıyla belli bir geçici görevle görevlendirilen temsilciler veya temsilci heyetleri başkanları, Türkiye Cumhuriyetini bağlayacak hususlarda Hükümetin emir ve talimatını Dışişleri Bakanlığı kanaliyle alırlar. Bunlar, ihtisasa dair hususlarda ilgili bakanlıklardan, Dışişleri Bakanlığı kanalı ile talimat alabilirler.3 Yukardaki fıkrada yazılı temsilciler ile temsilci heyetleri başkan ve üyeleri, işin ihtisas ve diğer gerekleri dikkate alınarak, Dışişleri Bakanlığı mensuplarından veya bu bakanlık mensupları dışından, ezcümle genel ve katma bütçeli diğer organ, bakanlık, daire ve kuruluşların, mahalli idarelerin, kamu iktisadi teşebbüslerinin, özel kanunla veya özel kanuna dayanılarak ya da Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle kurulan banka ve kuruluşların, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve kamu yararına çalışan derneklerden özel gelir kaynakları ve özel imkanları kanunla sağlanmış olanların mensuplarından da olabilir. Bu bentte bahis konusu temsilci heyeti başkanı Dışişleri Bakanlığı mensuplarından biri değilse, bu heyette Dışişleri Bakanlığından her halde bir görevli bulunur. Bu bendde bahis konusu temsilci heyeti ticari bir müzakere için görevlendirilmişse, bu heyetin başkanlığının Ticaret Bakanlığı mensuplarından biri tarafından deruhde edilmemiş olması takdirinde, bu heyette Ticaret Bakanlığından herhalde bir görevli bulunur. Bu bendde bahis konusu temsilci heyeti mali konularla da görevli ise, bu heyetin başkanlığının Maliye Bakanlığı mensuplarından biri tarafından deruhte edilmemiş olması takdirinde, bu heyette Maliye Bakanlığından her halde bir görevli bulunur. 6. Genel ve katma bütçeli bakanlık, daire ve kuruluşların, mahalli idarelerin, kamu iktisadi teşebbüslerinin, özel kanunla kurulmuş olan bankaların, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve kamu yararına çalışan derneklerden özel gelir kaynakları ve özel imkanları kanunla sağlanmış olanların, yabancı Devlet büyükelçilik, elçilik, başkonsolosluk, konsolosluk, fahri başkonsolosluk ve fahri konsoloslukları ve sair misyonları ile ve milletlerarası kurullar temsilcilikleri ve misyonları ile ve bunlara bağlı müşavirlik, ataşelik, büro ve sair mercilerle temasları, milletlerarası hukuk kurallarına ve usullerine uygun olarak yapılır. Bu temaslardan Dışişleri Bakanlığına bilgi verilir. Yukardaki fıkrada yazılı bakanlık, daire, kuruluş, idare, teşebbüs, banka ve derneklerin dış temaslar için Türkiye Cumhuriyetini temsil yetkisine sahip olmaksızın resmi görevle veya 1 inci bendde yazılı andlaşmalar dışında kalan sözleşmeleri Türk Devleti adına yapmak üzere Türkiye dışına çıkacak mensupları, Türkiye dışına çıkmadan önce Dışişleri Bakanlığı ile temas ederler; dışardaki görevleri süresince en yakın Türk diplomatik temsilciliği veya konsolosluk heyeti ile irtibatlarını muhafaza ederler; ve bu gibi dış temasların cereyanı ve sonucu hakkında Dışişleri Bakanlığına bilgi verilir. 7. İktisadi İşbirliği ve Gelişme Teşkilatı (OCDE) nezdindeki Türkiye Daimi Delegeliği ile Ticaret ve Gümrük Tarifeleri Genel Anlaşmasına (GATT) ilişkin temas ve münasebetleri yürüten Türk Heyeti, Dışişleri Bakanlığına bağlanmışlardır. (Mülga ikinci paragraf: 2/7/2018-KHK-703/159 md.) Dışişleri Bakanlığı dışındaki bakanlıklar, yukarda yazılı daimi temsilciliklere, kendi görev ve yetki alanlarına giren hususlarda Dışişleri Bakanlığı kanalı ile talimat verebilirler. Dış iktisadi münasebetlerin yürütülmesinde ahenk ve işbirliği[4]