1

Madde 1 – (6/12/1984 tarih 3098 sayılı Kanunla eklenen numarasız ek madde olup, teselsül için numaralandırılmıştır.) 14/1/1970 tarih ve 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanununda adı geçen; “Maliye

1

Madde 1 – Banka Müdürler Kurulu, bu kanunun yürürlüğe girdiği günden itibaren Banka Meclisine inkılabeder; üyelerin görevleri müddetlerinin sonuna kadar devam eder. Müdürler Kurulunun personel temsilcisi üyesin

1

Madde 1 – Bu Kanunun 5 inci maddesi ile değiştirilen 1211 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinde yer alan görev sürelerine ilişkin hüküm, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte görevde bulunan Başkan (Guvernör) Yardım

1

Madde 1 – 6/10/1983 3098 9 25/4/1985 6 ncı maddenin 3 üncü fıkrası 1/1/1987 Diğer maddeler 15/12/1984 KHK/70 Onüçüncü bölümü 25/4/1985 Diğer maddeleri 22/7/1983 3182 – 2/5/1985 3291 4, 41, 48, 52, 68 3/6/1986 K

1

Madde 1 – 1/1/1996 Diğer maddeler 25/7/1995 4389 4, 22, 43, 44 23/6/1999 4651 4, 13, 22, 22/A, 29, 36, 40, 42, 43, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 56, 61, 68 5/5/2001 5411 40, 44 1/11/2005 5728 68 8/2/2

1

Madde 1 – (Değişik: 21/4/1994 - 3985/1 md.) Türkiye'de banknot ihracı imtiyazına münhasıran sahip ve bu Kanunda yazılı görev ve yetkileri haiz olmak üzere “Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası” unvanı altında anon

2

Madde 2 – Bu kanunun yürürlüğe girdiği günden itibaren, Banka Genel Müdürü Başkan (Guvernör) ve Banka Genel Müdür Muavinleri Başkan (Guvernör) yardımcıları unvanını alırlar ve görevleri müddetlerinin sonuna kad

2

Madde 2 – Bu Kanunun 16 ncı maddesi ile yürürlükten kaldırılan 1211 sayılı Kanunun 50 nci maddesinde belirtilen avans hesabında biriken tutar, Hazine Müsteşarlığı ve Banka arasında belirlenecek esaslara göre, 5

2

Madde 2 – 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanununun bu Kanunla değişik 61 inci maddesi hükmü, Bankanın aktifindeki ve pasifindeki dövizlerin, efektiflerin ve yabancı para cinsinden diğer varlık ve

2

Madde 2 – Bankanın merkezi Ankara'dadır. Banka, Banka Meclisinin karariyle banknot matbaası kurabilir ve memleketin gerekli görülen şehirlerinde şubeler açabilir. Aynı suretle, içerde ve dışarda muhabirler temi

3

Madde 3 – Bu kanunun yürürlüğe girdiği gün murakıp olanların görevleri, Banka Denetleme Kurulu üyesi olarak, sürelerinin sonuna kadar devam eder. Geçici

3

Madde 3 – Banka, merkez bankalarının katıldığı Milletlerarası mali, İktisadi ve mesleki teşekküllere Banka Meclisinin karariyle üye olabilir ve Cumhurbaşkanının muvafakatiyle bu gibi teşekküllere hissedar olara

4

Madde 4 – Bu kanunun yürürlüğe girdiği gün Bankada görevli olan diğer şahısların görevleri devam eder. Geçici

4

Madde 4 – (Değişik: 25/4/2001 - 4651/1 md.) Bankanın temel amacı fiyat istikrarını sağlamaktır. Banka, fiyat istikrarını sağlamak için uygulayacağı para politikasını ve kullanacağı para politikası araçlarını do

5

Madde 5 – Bu kanunun yürürlüğe girdiği gün Banka portföyünde mevcut Hazine bonoları Başbakanlık ile Banka arasında ve T. Emlak Kredi Bankasına verilmiş olan Hazine kefaletini haiz tahvil mukabili avans hesabı,

5

Madde 5 – Bankanın sermayesi 25 000 000 lira olup, her biri yüz liralık 250 000 hisseye ayrılmıştır. Bu sermaye, Cumhurbaşkanının tasvibiyle artırılabilir. Hisse senetlerinin itibari kıymetleri 100, 200, 500, 1

6

Madde 6 – Bu kanunun yürürlüğe girdiği gün 1715 sayılı Kanun gereğince tedavüle çıkarılmış bulunan banknotlar, yeni bir emisyonla tebdil edilinceye kadar bu kanun hükümlerine tabi olarak tedavülde kalır. Geçici

6

Madde 6 – Bankanın hisse senetleri nama yazılıdır.   Hisse senetlerinin sınıfları:

7

Madde 7 – Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Banka Kredilerini Tanzim Komitesince ittihaz edilmiş bilcümle kararlar, Bankaca hilafına karar alınmadıkça, hüküm ifade etmekte devam eder. Geçici

7

Madde 7 – Hisse senetleri (A), (B), (C) ve (D) sınıflarına ayrılmıştır.   (A) Sınıfı hisse senetleri:

8

Madde 8 – Bu kanunun 5 inci maddesiyle 15 milyon liradan 25 milyon liraya çıkarılmış bulunan sermayenin artırılan 10 milyon lirasına tekabül eden hisse senetlerinin tamamı (A) grubuna tahsis edilir. Söz konusu

8

Madde 8 – (A) sınıfı hisse senetlerinin her biri en az 100 hisseliktir. Bu sınıf hisse senetleri münhasıran Hazineye ait olup, sermayenin yüzde ellibirinden aşağı düşemez.   (B) Sınıfı hisse senetleri:

9

Madde 9 – (Ek: 21/4/1994 - 3985/5 md.) 50 nci maddede belirtilen avans hesabında 1994 ve önceki dönemlere ilişkin olarak biriken tutar ile 1995-1998 döneminde kullanılacak tutarlar, Başbakanlık ve Banka arasınd

9

Madde 9 – (B) sınıfı hisse senetleri Türkiye'de faaliyette bulunan milli bankalara tahsis edilmiştir.   (C) Sınıfı hisse senetleri:

10

Madde 10 – (Ek: 13/2/2011-6111/162 md.) 25/8/2009-28/8/2009 tarihleri arasında yapılan sözlü sınav- mülakat sonucuna göre, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına atanan uzman yardımcılarından, kendi talepleri dışın

10

Madde 10 – 25/2/2011 69 1/1/2012 6327 29 29/6/2012 6456 18, 34, Geçici

10

Madde 10 – Hisse senetlerinden en çok 15000 adedi, (C) sınıfı hisse senedi olarak, milli bankalar dışında kalan diğer bankalarla imtiyazlı şirketlere tahsis edilmiştir.   (D) Sınıfı hisse senetleri:

11

Madde 11 – (Ek: 3/4/2013-6456/21 md.) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte görevde bulunan Denetleme Kurulu üyeleri, görev sürelerinin bitimine kadar görevlerini ifaya devam ederler. Geçici

11

Madde 11 – 18/4/2013 23 1/5/2013 6493 4 ve 22 27/6/2013 6495 45 2/8/2013 6745 45 7/9/2016 6770 22/A 27/1/2017 7061 44, 68 5/12/2017 KHK/703 2, 3, 4, 5, 16, 19, 22/A, 24, 25,26, 27, 29, 33, 37, 41, 42, 43, 58, 68

11

Madde 11 – (D) sınıfı hisse senetleri Türk Ticaret müesseselerine ve Türk vatandaşlığını haiz tüzel ve gerçek kişilere tahsis edilmiştir.   Hisse senetlerinde sınıf değişikliği:

12

Madde 12 – (Ek:17/7/2019-7186/6 md.) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar ayrılmış bulunan ihtiyat akçelerinin tamamı, birikmiş fevkalade ihtiyat akçelerinin ise son yılın kârından ayrılan kısmı hariç tama

12

Madde 12 – 19/7/2019 7351 40 22/1/2022 Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 tarihli ve E.:2018/117; K.:2023/212 sayılı Kararı 25, 29 4/6/2024 [1] 6/12/1984 tarih ve 3098 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle bu Kanunda ye

12

Madde 12 – Banka, hisse senetlerinin bir sınıftan diğer bir sınıfa nakli için hiçbir komisyon alınmaz. (C) sınıfı hisse senetleri miktarı, hiçbir veçhile bu kanunla kabul edilmiş olan miktarı aşamaz. KISIM – II

13

Madde 13 – (Değişik: 25/4/2001 - 4651/2 md.) Bankanın organları şunlardır: a) Genel Kurul. b) Banka Meclisi. c) Para Politikası Kurulu. d) Denetleme Kurulu. e) Başkanlık (Guvernörlük). f) Yönetim Komitesi. BÖLÜM

14

Madde 14 – Bankanın pay sahipleri defterinde yazılı bulunan hissedarlar, Bankanın Genel Kurulunu teşkil ederler. Genel Kurul, her yıl Banka Esas Mukavelesi ile tespit edilen vakitte toplanır. Her on hisseye sahi

15

Madde 15 – Genel Kurul aşağıdaki görev ve yetkileri haizdir: 1. Banka Meclisi tarafından verilen yıllık rapor ile Denetleme Kurulu raporunun tetkiki; 2. Bankanın bilanço, kar ve zarar hesabının tetkiki ile karar

16

Madde 16 – a) Banka Esas Mukavelesi, Genel Kurulun tasvibi ve Cumhurbaşkanı karariyle yürürlüğe girer. Esas Mukavelede yapılacak değişiklikler de bu hükme tabidir, b) Bankanın, birinci madde ile tespit edilen mü

17

Madde 17 – Genel Kurula Başkan (Guvernör) başkanlık eder.   Temsil:

18

Madde 18 – Hissedar olmıyanlar, Genel Kurulda vekil olarak birden fazla oy temsil edemezler. (Ek fıkra: 3/4/2013-6456/18 md.) 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 414 üncü maddesinin birinci f

19

Madde 19 – Banka Meclisi Başkan (Guvernör) ile Genel Kurulca seçilecek altı üyeden kurulur. Üyelerin görevleri, özel bir kanuna veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine dayanmadıkça, banka dışında teşrii, resmi veya

20

Madde 20 – Banka Meclisi üyelerinin görev süresi, üç yıldır. Her yıl Meclis üyelerinin üçte biri yenilenir. Birinci ve ikinci yıl sonunda Banka Meclisinden ayrılacak üyeler ad çekme ile tespit edilir. Süreleri b

21

Madde 21 – Banka Meclisi üyeleri, kendileriyle, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 245 inci maddesinin 3 üncü bendinde gösterilen derecelerde akrabalık veyahut menfaat bağı bulunan kişilere ilişkin kredi konular

22

Madde 22 – (Değişik: 25/4/2001 - 4651/3 md.) Banka Meclisi; a) Para politikası stratejisi ve enflasyon hedefi doğrultusunda uygulanabilecek para politikasına ve kullanılabilecek para politikası araçlarına ilişki

23

Madde 23 – (Değişik: 3/4/2013-6456/19 md.) Denetleme Kurulu, Genel Kurulca seçilecek dört üyeden oluşur. Bir denetleme kurulu üyesinin üyelikten ayrılması hâlinde, denetleme kurulunun diğer üyeleri, genel kurulu

24

Madde 24 – Denetleme Kurulu, Bankanın bütün muamele ve hesaplarını denetler, Başkanlık (Guvernörlük), Denetleme Kurulunun talep edeceği bütün malümat ve vesikaları vermekle yükümlüdür. Denetleme Kurulunun yönetm

25

Madde 25 – (Değişik: 25/10/1990 - 3670/10 md.) (Mülga birinci fıkra: 2/7/2018-KHK-703/151 md.)[17] Başkan (Guvernör)'ın yüksek öğrenim görmüş, maliye, iktisat ve bankacılık alanlarında bilgi ve tecrübe sahibi ol

26

Madde 26 – Başkan (Guvernör), en yüksek icra amiri sıfatiyle Bankayı sevk ve idare ve yurt içinde ve dışında temsil eder. Başkan (Guvernör) ün yetkileri aşağıda gösterilmiştir: 1. Bu kanun hükümlerinin ve Banka

27

Madde 27 – Başkanlık (Guvernörlük) görevi, özel bir kanuna veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine dayanmadıkça Banka dışında teşrii, resmi veya özel herhangi bir görev ile birleşemez. Bundan başka Başkan (Guvernör)

28

Madde 28 – Başkan (Guvernör) ın geçici olarak yokluğunda kendisine, tayin edeceği Başkan (Guvernör) Yardımcısı vekalet eder. Başkan (Guvernör) ancak, 27 nci maddedeki yasakların gerçekleşmesi ve bu kanunla kendi

29

Madde 29 – (Değişik: 25/4/2001 - 4651/5 md.) Başkan (Guvernör) a yardımcı olmak üzere dört Başkan (Guvernör) Yardımcısı atanır. (Değişik ikinci cümle: 13/6/2012 - 6327/11 md.) Başkan (Guvernör) Yardımcıları huku

30

Madde 30 – Yönetim Komitesi, Başkan (Guvernör) ın başkanlığı altında Başkan (Guvernör) yardımcılarından kurulur. Başkan (Guvernör) ın başkanlık edemediği hallerde, tayin edeceği Başkan (Guvernör) Yardımcısı Yöne

31

Madde 31 – Bankanın merkez ve şubeleri ve Banknot Matbaası Teşkilatı ve görevleri ile bu şubeler ve Banknot Matbaası Yönetim komitelerinin kuruluş ve görevleri yönetmeliklerle tespit olunur. KISIM – III Banka Pe

32

Madde 32 – Banka personeli, Bankanın memurları ile Banknot Matbaası işçilerinden terekküp eder. (Banka memuru) deyimi, Banka hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerde, devamlı vazife görmek üzere ata

33

Madde 33 – Banka Başkan (Guvernör) ve Başkan (Guvernör) Yardımcılarının aylık ücretleriyle temsil ödenekleri, Cumhurbaşkanınca tespit olunur.[23] Yönetim Komitesi Başkan ve üyelerine, şubeler ve Banknot Matbaası

34

Madde 34 – (Değişik birinci fıkra: 3/4/2013-6456/20 md.) İşçiler hariç olmak üzere Banka mensupları ile Banka Meclisi üyeleri hakkında, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortas

35

Madde 35 – Banka mensupları, sıfat ve görevleri dolayısiyle Bankaya veya Banka ile münasebeti olan kişi ve kurumlara ait olmak üzere bildikleri sırların gizliliğine riayet eylemek ve bu sırları kanunen yetkili k

36

Madde 36 – a) Bankanın ihraç etmiş olduğu ve ihraç edeceği banknotların tedavülü mecburi olup, bunlar hudutsuz ödeme kudretini haizdir. b) (Değişik: 25/4/2001 - 4651/6 md.) Banka 45, 52 ve 53 üncü maddelerde yaz

37

Madde 37 – a) Banka, tedavülde bulunan banknotları gerekli gördüğü zaman yeni emisyonlarla değiştirebilir. Tedavülden çekilen eski banknotlar, değiştirme işlemine başlandığı tarihten itibaren 10 yıl sonra zamana

38

Madde 38 – (Mülga: 28/5/1970 - 1264/10 md.) BÖLÜM – II Türk Parasının İstikrarını Korumaya İlişkin Görev ve Yetkiler İlan edilecek hususlar:

39

Madde 39 – (Değişik: 3/10/1983 - KHK 92/3 md.; Değiştirilerek kabul: 6/12/1984 - 3098/4 md.) Banka, Banka Meclisince zaman zaman tespit edilecek kendi işlemlerinde uygulayacağı reeskont, iskonto ve faiz hadlerin

40

Madde 40 – (Değişik: 25/4/2001 - 4651/7 md.) I – a) Banka, nihai kredi mercii sıfatıyla ödeme sisteminde aksamalara sebep olabilecek geçici likidite sıkışıklıklarını ve finansal piyasaların etkin bir şekilde çal

41

Madde 41 – (Değişik: 13/2/2011-6111/160 md.) Banka, Hükümetin mali ve ekonomik istişare organıdır. Bu sıfatla Banka, para ve kredi politikası konusunda Hükümetçe incelenmesi istenilecek hususlar hakkında mütalaa

42

Madde 42 – (Değişik: 25/4/2001 - 4651/8 md.) Cumhurbaşkanı, Bankanın işlem ve hesaplarını denetlettirebilir. Cumhurbaşkanlığı bu hususta her türlü bilgiyi Bankadan isteyebilir. Banka bilanço, kâr ve zarar hesapl

43

Madde 43 – (Değişik: 25/4/2001 - 4651/9 md.) Türkiye’de faaliyette bulunan bütün bankalar, özel finans kurumları ve Bankaca uygun görülecek diğer mali kurumlar, yıllık bilançoları ile kâr ve zarar hesaplarını, i

44

Madde 44 – (Mülga:13/2/2011-6111/160 md.; Yeniden düzenleme: 28/11/2017-7061/33 md.) Banka, gerçek ve tüzel kişilerin döviz pozisyonunu etkileyen işlemlerini izlemek amacıyla belirleyeceği gerçek ve tüzel kişile

45

Madde 45 – (Değişik: 25/4/2001 - 4651/10 md.) (Değişik birinci fıkra: 20/8/2016-6745/13 md.) Banka, muteber saydığı asgari iki imzayı taşımak şartıyla kendi belirleyeceği esaslar dâhilinde bankalar tarafından ve

46

Madde 46 – (Mülga: 25/4/2001 - 4651/16 md.)   Reeskonta veya avansa kabul edilecek senetlerin en yüksek tutarı:

47

Madde 47 – (Mülga: 25/4/2001 - 4651/16 md.) Tahvil karşılığı avans:

48

Madde 48 – (Mülga: 25/4/2001 - 4651/16 md.)   Merkez ve şubeler iskonto komiteleri:

49

Madde 49 – (Mülga: 25/4/2001 - 4651/16 md.) BÖLÜM – II Hazine ve Kamu Müesseseleriyle İşlemler Hazineye kısa vadeli avans:

50

Madde 50 – (Mülga: 25/4/2001 - 4651/16 md.)   Kamu müesseselerine kredi:

51

Madde 51 – (Mülga: 25/4/2001 - 4651/16 md.) BÖLÜM – III Açık Piyasa İşlemleri

52

Madde 52 – (Değişik: 25/4/2001 - 4651/11 md.) Banka, para politikasının hedefleri çerçevesinde, para arzının ve ekonominin likiditesinin etkin bir şekilde düzenlenmesi amacıyla, Türk Lirası karşılığında menkul k

53

Madde 53 – (Değişik: 25/4/2001 - 4651/12 md.) a) Banka, uyguladığı para politikası çerçevesinde, Türk Lirasının yabancı paralar karşısındaki değerini belirlemek amacıyla, döviz ve efektiflerin vadesiz ve vadeli

54

Madde 54 – (Mülga: 25/4/2001 - 4651/16 md.) BÖLÜM – V Sair İşlemler

55

Madde 55 – Banka, Banka Meclisince tespit edilecek bankacılık işlemleri ve hizmetlerini yapabilir. Banka, mevcut veya ilerde, şubelerin bulunduğu yerlerde açılabilecek bankalararası takas odaları işlemlerine nez

56

Madde 56 – (Değişik: 25/4/2001 - 4651/13 md.) Banka, Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarına avans veremez ve kredi açamaz. Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarının ihraç ettiği borçlanma araçlarını birincil piyas

57

Madde 57 – Bankanın hesap dönemi, takvim yılıdır.   Bilanço ve rapor:[33]

58

Madde 58 – Banka, her takvim yılı sonu itibariyle düzenliyeceği bilanço ve kar ve zarar hesabı ile yıllık faaliyet raporunu Genel Kurulun içtimaından evvel Cumhurbaşkanlığına tevdi eder ve bilançoyu Resmi Gazete

59

Madde 59 – Bankanın yıllık gayrisafi karından, ertesi yıllarda Bankaya has işlemler dolayısiyle meydana gelebilecek muayyen riskleri karşılamak üzere Banka Meclisince uygun görülecek tutarlarda provizyonlar ayrı

60

Madde 60 – Bankanın yıllık safi karı aşağıdaki şekilde dağıtılır: a) (Mülga: 17/7/2019-7186/5 md.) b) Hisse senetlerinin nominal değerleri üzerinden, % 6 oranında ilk kar hissesi olarak hissedarlara; c) Yukarıki

61

Madde 61 – (Değişik: 23/7/2010-6009/21 md.) Türk parasının yabancı paralar karşısındaki değerinin ve uluslararası piyasalarda altın fiyatlarının değişmesi nedeniyle Bankanın aktifindeki ve pasifindeki dövizlerin

62

Madde 62 – Bankanın tasfiyeye girmesi halinde uygulanacak tasfiye esasları, bir kanunla tespit edilir. Tasfiye neticesinde hasıl olan net varlıktan evvela hisse senetleri bedeli ödenir. Hisse senetleri başabaş ö

63

Madde 63 – Banka, her hafta sonu itibariyle hesap durumunu kısaca gösteren bir bülten yayınlıyarak, Resmi Gazete ile de ilan eder. Bu bültende bir taraftan kasa mevcudu, altın mevcudu, döviz vaziyeti, dahilde öd

64

Madde 64 – Bankanın sermayesi, ihtiyaç akçesi, (A) sınıfı hisselerine isabet eden kar ile ithal edeceği külçe veya meskük altınlar; Banknot Matbaası ve tesisatı için yapılacak ithalat, her türlü vergi, resim ve

65

Madde 65 – Bankaya ait her türlü meskük ve külçe altın ve Türk Lirası banknotlarla tahviller ve bonolar ve yabancı efektif dövizlerin Türk Havayolları A. O., Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi ve

66

Madde 66 – Bankanın her türlü evrak, kayıt, defter ve senetleriyle bunlara dayanan hesap özetleri resmi belge sayılır. Borçlunun ikametgahı:

67

Madde 67 – Banka ile işlem yapılması sırasında borçlu veya kefillerinin gösterdikleri adres, kanuni ikametgah sayılır. Sonradan vukubulan değişiklikler, mahkeme ve icra yetkisini değiştirmez.   Ceza hükümleri:[3

68

Madde 68 – (Değişik: 23/1/2008-5728/341 md.) I- Bu Kanunun; a) 4 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında ve açık piyasa işlemleri ile ilgili 52 nci maddesinde verilen yetkiler çerçevesinde Banka tarafından yapılan d

69

Madde 69 – 2/6/1929 tarih ve 1514 sayılı Evrakı Nakdiyenin İhtiyatları ile Değiştirilmesi hakkındaki Kanun ve 11/6/1930 tarihli 1715 sayılı T.C. Merkez Bankası Kanunu ile bu kanunu değiştiren veya buna eklenen 1

70

Madde 70 – Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.   Yürütme:

71

Madde 71 – Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür. 14/1/1970 TARİHLİ VE 1211 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER 1) 25/4/2001 tarihli ve 4651 sayılı Kanunun hükümleridir: Geçici