Merkez Vatandaşlık Başvurusu Avukatları

Bu rehber, Merkez (Ağrı) bölgesinde Türk vatandaşlığı başvurusu süreçlerini; genel yolla, evlilik yoluyla ve yatırım (istisnai) yoluyla vatandaşlık kazanma, başvurunun değerlendirilmesi, reddi ve itiraz, vatandaşlığın kaybı ile görevli merci açısından bütünsel biçimde ele alır. Amaç, çoğu kez uzun süren ve titiz belge gerektiren vatandaşlık işlemlerinizi baştan doğru yönetmenize ve dosyanıza uygun avukatı bilinçli seçmenize yardımcı olmaktır. Vatandaşlık, bir kişinin bir devletle olan hukuki ve siyasi bağını ifade ettiğinden, başvurunun her aşamasında doğru bilgiye ve doğru başvuru yoluna dayanmak kritik önem taşır.

Türk vatandaşlığı, bir kişi ile Türkiye Cumhuriyeti Devleti arasındaki hukuki ve siyasi bağı ifade eder. Bu bağ, kişiye devlet karşısında hem haklar (seçme ve seçilme, kamu görevlerine girme, sınırsız ikamet ve çalışma gibi) hem de yükümlülükler (kanunlara uyma, gerekli hâllerde askerlik gibi) yükler. Vatandaşlık, kişinin kimliğinin ve hukuki statüsünün temelini oluşturduğundan, kazanılması ve kaybedilmesi ayrıntılı biçimde düzenlenmiş, sıkı kurallara bağlı bir alandır.

Türkiye'de vatandaşlık hukukunun temel kaynağı, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ve bu kanunun uygulanmasını gösteren Uygulama Yönetmeliği'dir. Bu düzenlemeler; vatandaşlığın doğumla ve sonradan hangi yollarla kazanılacağını, hangi hâllerde kaybedileceğini, başvuruların nasıl yapılacağını ve hangi makamların yetkili olduğunu belirler. Vatandaşlık işlemleri idarenin tek yanlı iradesiyle tesis edilen idari işlemlerdir; bu nedenle bunlara karşı başvurulacak yargı yolu, kural olarak idari yargıdır.

Vatandaşlık başvurusu, günlük dilde "vatandaşlık almak" olarak anılsa da hukuken bir hak talebi değil, koşulları taşıyan yabancının idareye yaptığı bir başvurudur. Koşulların sağlanması, tek başına vatandaşlığa alınma hakkı vermez; özellikle genel ve evlilik yolunda idarenin geniş bir takdir yetkisi bulunur. Bu nedenle başvuru öncesinde koşulların doğru değerlendirilmesi, uygun yolun seçilmesi ve dosyanın eksiksiz hazırlanması büyük önem taşır. Aşağıda vatandaşlıkla ilgili en sık karşılaşılan başlıklar özetlenmiştir:

5901 sayılı Kanun, Türk vatandaşlığının kazanılmasını iki ana başlıkta düzenler: doğumla kazanma ve sonradan kazanma. Doğumla kazanma, kişinin doğduğu andan itibaren kendiliğinden vatandaş olmasını ifade eder ve iki esasa dayanır: soy bağı (kan esası) ile doğum yeri (toprak esası). Türk vatandaşı ana veya babadan doğan çocuk, doğduğu yere bakılmaksızın Türk vatandaşı olur. Doğum yeri esası ise istisnaidir; Türkiye'de doğan ve yabancı ana babasından dolayı doğumla herhangi bir devletin vatandaşlığını kazanamayan çocuk, vatansız kalmaması için doğumdan itibaren Türk vatandaşı sayılır.

Sonradan kazanma ise, doğumla kazanamamış bir yabancının belirli koşulları sağlayarak vatandaşlık kazanmasıdır. Bu yollar başlıca şunlardır: genel yolla kazanma (kanunda öngörülen süre yasal ikamet ve diğer koşullarla), evlilik yoluyla kazanma (bir Türk vatandaşıyla belirli süredir devam eden evlilik), istisnai yolla kazanma (ülkeye önemli katkı ya da yatırım gibi hâllerde), yeniden kazanma (önceden Türk vatandaşı olup sonradan kaybedenler için) ve seçme hakkının kullanılması. Ayrıca evlat edinilme yoluyla ve yerleşim yeri koşuluyla kazanma gibi özel hâller de mevcuttur.

Her kazanma yolunun kendine özgü koşulları, başvuru usulü ve yetkili karar mercii vardır. Örneğin genel ve evlilik yolunda dosya valilik-komisyon-Genel Müdürlük hattında değerlendirilirken; istisnai yolda karar mercii, uygunluk sürecinin ardından Cumhurbaşkanıdır. Bu farklılıklar nedeniyle, bir yabancının içinde bulunduğu duruma en uygun kazanma yolunun doğru belirlenmesi, sürecin isabetli ve hızlı yürümesinin ilk adımıdır. Yanlış yol seçimi hem zaman hem de emek kaybına yol açabilir.

Genel yolla vatandaşlık, sonradan kazanmanın en temel ve en sık başvurulan yoludur; birden fazla koşulun birlikte sağlanmasını gerektirir.

Genel yolun en belirleyici koşulu ikamet şartıdır: başvuru tarihinden geriye doğru kanunda öngörülen süre (kural olarak beş yıl) kesintisiz olarak Türkiye'de yasal ikamet edilmiş olması aranır. Bu ikametin izinli olması ve kesintisiz sürmesi gerekir; belirli sürenin üzerindeki yurt dışı çıkışları kesinti olarak değerlendirilebilir. Türkiye'de yerleşmeye karar verildiğinin, taşınmaz edinme, iş kurma, aile kurma gibi davranışlarla teyit edilmiş olması da bu bağlamda önem taşır.

İkamet şartının yanında aranan diğer koşullar şunlardır: ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak, iyi ahlak sahibi olmak (kamu düzenini bozacak nitelikte davranışlardan kaçınmak), genel sağlık bakımından tehlike oluşturmamak, yeterli düzeyde Türkçe konuşabilmek, kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin geçimini sağlayacak gelire veya mesleğe sahip olmak ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel hâli bulunmamak. Bu koşulların hepsinin birlikte gerçekleşmesi aranır; birinin dahi eksikliği başvurunun reddine yol açabilir.

Önemle belirtmek gerekir ki, bu koşulları taşımak vatandaşlığa alınma bakımından bir talep hakkı verse de, kişiyi doğrudan vatandaş yapmaz. İdarenin, koşulları taşıyan başvurucular arasında dahi takdir yetkisi bulunur; yani koşulların tamamı sağlandığı hâlde başvuru olumsuz sonuçlanabilir. Bu nedenle genel yolda dosyanın, tüm koşulların sağlandığını somut belgelerle ortaya koyacak biçimde titizlikle hazırlanması ve ikamet sürelerinin kesintisizliğinin belgelerle desteklenmesi büyük önem taşır.

Bir Türk vatandaşıyla evli olan yabancı, belirli koşulları sağlaması hâlinde evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı için başvurabilir. Bu yolun en temel şartı, evliliğin başvuru tarihinden itibaren geriye doğru kanunda öngörülen süre (kural olarak üç yıl) devam etmiş olması ve başvuru anında da sürüyor olmasıdır. Evliliğin bu süre boyunca kesintisiz devam etmesi ve tarafların aile birliği içinde birlikte yaşamaları aranır.

Evlilik yoluyla kazanmada aranan diğer koşullar arasında; aile birliği içinde yaşama, evlilik birliğiyle bağdaşmayacak bir faaliyette bulunmama (örneğin fuhuş gibi) ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel hâli bulunmama yer alır. Bu yolda ikamet süresi şartı, genel yoldaki gibi ağır biçimde aranmaz; ancak evliliğin gerçekliği ve sürekliliği titizlikle incelenir. Nitekim uygulamada başvurular, evlilik birliğinin fiilen sürüp sürmediği ve muvazaalı (göstermelik) olup olmadığı yönünden araştırılır.

Evlilik yoluyla başvuruda bir başka önemli husus, başvurucunun kendiliğinden vatandaş olmayacağıdır; başvuru, koşulların değerlendirilmesinin ardından idarece karara bağlanır. Eşin başvurunun ardından ölümü gibi öngörülemeyen durumlarda, belirli koşullarla değerlendirmenin sürebileceği kabul edilir. Evlilik yoluyla vatandaşlık kazanan kişinin bu yolla kazandığı vatandaşlık, evliliğin sona ermesinden etkilenmez; yani kazanım tamamlandıktan sonra boşanma, kural olarak vatandaşlığı sona erdirmez.

İstisnai yolla vatandaşlık, ülkeye sanayi, bilim, teknoloji, ekonomi, kültür veya spor gibi alanlarda önemli katkı sağlayan ya da sağlaması beklenen yabancılara Cumhurbaşkanı kararıyla tanınabilen özel bir yoldur. Bu yolun uygulamada en yaygın türü, mevzuatta belirlenen tutar ve koşulları karşılayan bir yatırıma dayanan başvurulardır. Yatırım yoluyla vatandaşlıkta, genel yolda aranan ikamet süresi şartı aranmaz; bu, yolu özellikle yabancı yatırımcılar için cazip kılan temel özelliktir.

Mevzuatta öngörülen yatırım türleri, dönemsel olarak güncellenen tutar ve koşullarla belirlenir; başlıca örnekler şunlardır: mevzuatta belirtilen bedelin üzerinde taşınmaz (gayrimenkul) satın alma ve bunu belirli süre elde tutma taahhüdü, öngörülen tutarda sabit sermaye yatırımı, bankada belirli tutarda mevduat bulundurma, öngörülen sayıda istihdam yaratma veya devlet borçlanma araçları ile fon paylarına yatırım gibi. Her türün kendine özgü asgari tutarı, elde tutma süresi ve belgelendirme kuralları bulunur; bu nedenle başvuru öncesinde güncel eşik ve koşulların doğrulanması gerekir.

İstisnai yolda süreç, yatırımın gerçekleştirildiğine ilişkin belgelerle ilgili bakanlık veya kuruma başvurup uygunluk belgesi alınmasıyla başlar. Uygunluk belgesinin ardından vatandaşlık başvurusu yapılır ve dosya, nihai olarak Cumhurbaşkanı kararına sunulur. Yatırımın gerçekten yapılmış olması, mevzuattaki asgari tutarı karşılaması ve öngörülen süre boyunca korunacağının taahhüt edilmesi bu yolun özünü oluşturur. Bu nedenle yatırım yoluyla başvuruda, hem yatırımın hukuki güvenliği hem de belgelerin eksiksizliği titizlikle sağlanmalıdır.

Sonradan vatandaşlık kazanma başvurusu, Türkiye'de yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki valilik (İl Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Müdürlüğü) aracılığıyla; yurt dışında bulunanlar bakımından ise dış temsilcilikler (konsolosluklar) aracılığıyla yapılır. Başvuru bizzat yapılabileceği gibi, usulüne uygun düzenlenmiş vekâletnameyle temsilci aracılığıyla da yapılabilir. Başvuru sırasında, seçilen kazanma yoluna uygun belgelerin eksiksiz sunulması, sürecin gecikmeden ilerlemesi için önemlidir.

Genel ve evlilik yoluyla başvurularda dosya, önce valilikte ön incelemeden geçer; ardından kurulan komisyon nezdinde başvurucuyla mülakat yapılabilir ve koşulların sağlanıp sağlanmadığı değerlendirilir. Türkçe düzeyi, Türkiye'ye yerleşme iradesi, geçim durumu ve evlilik yolunda aile birliğinin gerçekliği gibi hususlar bu aşamada incelenir. Değerlendirmenin ardından dosya, nihai karar için Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'ne iletilir. İstisnai (yatırım) yolda ise süreç, uygunluk belgesinin ardından doğrudan bakanlık ve Cumhurbaşkanlığı hattında yürür.

Değerlendirme sürecinde idare, başvurucu hakkında güvenlik ve kamu düzeni araştırmaları da yapar. Bu araştırmalar, sürecin uzamasında önemli bir etkendir. İdarenin, koşulları taşıyan başvurucular bakımından dahi takdir yetkisinin bulunduğu, bu nedenle sürecin salt koşulların sağlanmasına indirgenemeyeceği unutulmamalıdır. Başvurunun kabulü hâlinde vatandaşlık, ilgili kararla kazanılır ve nüfus kütüğüne tescil edilir; başvurunun reddi hâlinde ise idari yargı yolu açıktır.

Vatandaşlık başvurusunun reddi bir idari işlem olduğundan, kural olarak idare mahkemesinde iptal davasına konu edilebilir. Dava açma süresi, redde ilişkin işlemin başvurucuya tebliğinden itibaren altmış gündür. Bu süre hak düşürücü nitelikte olduğundan, tebliğ tarihinin doğru tespiti ve süresi içinde harekete geçilmesi büyük önem taşır. Süre kaçırılırsa dava, esasa girilmeden usulden reddedilir.

İptal davasında mahkeme, işlemin hukuka uygunluğunu beş temel unsur bakımından denetler: yetki (işlemi yapan makamın yetkili olması), şekil (usule uyulması), sebep (redde dayanak maddi ve hukuki neden), konu (işlemin sonucu) ve maksat (kamu yararı). Ancak vatandaşlığa alınmada idarenin geniş bir takdir yetkisi bulunduğundan, mahkeme bu takdirin yerindeliğini denetlemez; yalnızca işlemin hukuka uygunluğunu inceler. Yani "koşulları taşıyorum, öyleyse vatandaş olmalıyım" iddiası tek başına yeterli görülmez.

Redde karşı açılan davada; başvurunun hangi somut gerekçeyle reddedildiği, gerekçenin gerçek olguya dayanıp dayanmadığı ve usulün doğru işletilip işletilmediği başlıca inceleme konularıdır. Örneğin ikamet süresinin kesintili sayıldığı, evliliğin muvazaalı görüldüğü ya da güvenlik gerekçesiyle ret verildiği hâllerde, bu gerekçelerin dayanağının hukuka uygunluğu değerlendirilir. İşlemin uygulanmasının telafisi güç sonuç doğurabileceği hâllerde, iptal davasıyla birlikte yürütmenin durdurulması da talep edilebilir. Dosyanın güçlü belge ve gerekçelerle hazırlanması, davanın seyrini doğrudan etkiler.

Türk vatandaşlığı yalnızca kazanılmakla kalmaz; kanunda öngörülen hâllerde kaybedilebilir de. Kayıp, başlıca üç biçimde gerçekleşir: yetkili makam kararıyla (çıkma izni verilmesi veya vatandaşlığın kaybettirilmesi), seçme hakkının kullanılmasıyla ve sonradan kazanmada belirli hâllerde iptal yoluyla. Çıkma izni, başka bir devlet vatandaşlığını kazanan veya kazanacağına ilişkin inandırıcı belirtiler bulunan kişilere, belirli koşulların sağlanması hâlinde verilebilir.

Sonradan kazanılan vatandaşlığın iptali, kazanmaya esas belgelerin sahte olduğu, gerçeğe aykırı beyanda bulunulduğu ya da evlilik yolunda evliliğin muvazaalı olduğu gibi hâllerin sonradan tespit edilmesiyle gündeme gelebilir. Vatandaşlığın kaybettirilmesi ise kanunda sınırlı biçimde sayılan, kamu düzeni ve güvenliğine ilişkin ağır hâllere (örneğin izin almadan yabancı devlet hizmetine girme veya belirli ağır fiiller) bağlanmıştır. Bu işlemler, kişinin en temel statüsüne dokunduğundan sıkı koşullara tabidir.

Vatandaşlığın kaybına ve iptaline ilişkin işlemler de idari nitelik taşıdığından, bunlara karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Bu tür ağır sonuç doğuran işlemlerde; dayanak olguların gerçekliği, kanunda sayılan hâllerden birinin gerçekten mevcut olup olmadığı ve usulün doğru işletilip işletilmediği titizlikle denetlenir. Kişinin vatandaşlık statüsünü doğrudan etkileyen bu işlemlerde, sürelerin doğru hesaplanması ve dosyanın güçlü gerekçelerle hazırlanması özel önem taşır.

Vatandaşlık başvurusu idari bir başvurudur; başvuru aşaması valilik-Genel Müdürlük hattında yürür, mahkeme yalnızca ret hâlinde açılacak iptal davasında devreye girer.

Görev ve yetki kuralları kamu düzenine ilişkindir ve mahkemece her aşamada re'sen dikkate alınır. Örneğin idari yargıya ait bir vatandaşlık ret davasının adli yargıda açılması, görev yönünden ret ile sonuçlanır ve değerli süreler kaybedilebilir. Bu nedenle uyuşmazlık ortaya çıktığında, ona uygun yargı yolunun ve mahkemenin doğru tespit edilmesi, dosyanın esastan incelenebilmesinin temel şartıdır.

Türk vatandaşlığı süreci, başvuru yoluna göre farklılık gösterse de temel aşamalar benzerdir. Aşağıda genel ve evlilik yolu esas alınarak tipik bir sürecin adımları özetlenmiştir; istisnai (yatırım) yolda ise ikamet ve komisyon aşamaları yerini uygunluk belgesi ve Cumhurbaşkanlığı karar sürecine bırakır:

Sürecin toplam uzunluğu; başvuru yoluna, dosyanın niteliğine, belgelerin eksiksizliğine, güvenlik araştırmalarının kapsamına ve idarenin iş yüküne göre değişir. Kesin bir süre taahhüdü verilemez. Eksik belge, hatalı başvuru yolu seçimi veya ikamet süresine ilişkin belirsizlik, sürecin en sık gecikme nedenleridir. Sürecin başında doğru planlama, bu gecikmelerin önlenmesine yardımcı olur.

Vatandaşlık başvurusunun sağlıklı yürümesi için, başvuru yoluna göre değişmekle birlikte aşağıdaki belge ve bilgilerin baştan toplanması önerilir:

• Başvuru formu ile pasaport ve kimlik belgelerinin örnekleri
• Geçerli ikamet iznini ve Türkiye'deki ikamet sürelerini gösteren belgeler
• Doğum belgesi ve medeni hâli gösteren belgeler (evlilik yolunda evlilik cüzdanı ve eşin nüfus kaydı)
• Geçimi sağlayacak gelir, meslek veya mal varlığını gösteren belgeler
• Genel sağlık durumunu gösteren belge ve gerektiğinde Türkçe düzeyini gösteren belge
• İstisnai (yatırım) yolda: yatırımın gerçekleştiğini kanıtlayan belgeler ve ilgili bakanlıktan alınan uygunluk belgesi
• Ret işlemine karşı davada: ret kararının örneği ve tebliğ tarihini gösteren belge

Yabancı dildeki belgelerin yeminli tercümesi ve gerektiğinde apostil/onay işlemleri, resmî süreçlerin sağlıklı ilerlemesi için genellikle zorunludur. Belgelerin güncel ve geçerlilik süresi içinde olması, gereksiz eksiklik ve gecikmeleri önler.

Vatandaşlık sürecinin uzunluğu ve titiz belge gerektirmesi, erken aşamada yapılan hataları maliyetli hâle getirebilir. Uygulamada en sık karşılaşılanlar:

• Yanlış başvuru yolu seçmek: Duruma uygun olmayan yolu (örneğin genel yerine evlilik) seçerek başvurunun baştan uygunsuz olması.
• İkamet kesintisini gözden kaçırmak: Yurt dışı çıkışları nedeniyle beş yıllık ikametin kesintili sayılabileceğini hesaba katmamak.
• Eksik veya güncelliğini yitirmiş belge: Tercüme, apostil veya geçerlilik süresi eksikliği nedeniyle dosyanın işleme alınamaması.
• Ret süresini kaçırmak: Redde karşı altmış günlük dava süresini gözden kaçırmak; süre hak düşürücü olduğundan dava usulden reddedilir.
• Muvazaa şüphesini önemsememek: Evlilik yolunda aile birliğinin gerçekliğini ortaya koyan belgeleri dosyaya sunmamak.
• Takdir yetkisini göz ardı etmek: Koşulların sağlanmasını tek başına kesin sonuç sanmak ve dosyayı buna göre zayıf hazırlamak.

Bu hataların çoğu, sürecin başında doğru planlama ve gerektiğinde hukuki destekle önlenebilir. Özellikle uygun başvuru yolunun belirlenmesi ve sürelerin doğru hesaplanması, sonucu doğrudan etkileyen adımlardır.

Vatandaşlık başvuruları; farklı kazanma yollarının teknik koşulları, uzun süren idari süreçler ve çoğu kez yabancı dildeki belgelerle yürütülmesi nedeniyle titizlik ve deneyim gerektirir. Avukat değerlendirmesinde öne çıkan ölçütler ve ilk görüşmede yöneltebileceğiniz sorular şunlardır:

• Vatandaşlık ve yabancılar hukuku deneyimi: Genel, evlilik ve istisnai yol dosyalarında birikim.
• Doğru yol belirleme: Başvurucunun durumuna en uygun kazanma yolunu isabetle saptayabilme.
• Süre ve usul hâkimiyeti: Ret hâlindeki altmış günlük dava süresine ve İYUK usulüne titiz yaklaşım.
• Belge yönetimi: Tercüme, apostil ve uygunluk belgesi gibi resmî evrak süreçlerine hâkimiyet.
• Şeffaf bilgilendirme: Süreç, olası sonuçlar ve ücret konusunda vekâlet öncesi açık iletişim.

İlk görüşmede sorabileceğiniz sorular

• Durumuma en uygun vatandaşlık kazanma yolu hangisi ve nedenleri neler?
• İkamet sürem veya evliliğimin süresi başvuru koşullarını karşılıyor mu?
• Başvuru reddedilirse dava süresi ne zaman doluyor ve nasıl bir yol izleriz?
• Dosyamda eksik olan belge veya güçlendirilmesi gereken bir yön var mı?
• Sürecin yaklaşık aşamaları, süresi ve ücretlendirme nasıl işler?

Vatandaşlık hukuku, başvuru ve kazanmanın ötesinde, kişinin statüsünü etkileyen pek çok bağlantılı işlemi de kapsar. İki temel eksende sık karşılaşılan konular şöyle özetlenebilir:

Bu statü ve işlemlerin her biri kendine özgü koşullara, başvuru mercilerine ve sürelere sahiptir. Örneğin mavi kart uygulaması, çıkma izniyle ayrılmayı; yeniden kazanma ise önceki vatandaşlığın kaybı hâlini gerektirir. Bir kişinin içinde bulunduğu durumun hangi statü altında ele alınacağının doğru belirlenmesi, sürecin isabetli yürütülmesinin ilk adımıdır. Yanlış statü veya yanlış başvuru yolu, hem zaman hem de hak kaybına yol açabilir.

Vatandaşlık başvurusunun reddine veya vatandaşlığın kaybına ilişkin işlemlere karşı açılan iptal davalarında, ilk derece idare mahkemesinin verdiği karar her zaman kesin değildir; kanunda öngörülen hâllerde kanun yollarına başvurulabilir. Bunun ilk aşaması istinaftır: karar, Bölge İdare Mahkemesi tarafından hem maddi hem hukuki yönden yeniden incelenir. İstinaf, ilk derece kararındaki olası hataların düzeltilmesi için etkin bir yoldur; bölge idare mahkemesi kararı kaldırarak yeniden karar verebilir veya belirli hâllerde dosyayı geri gönderebilir.

İstinaf incelemesinin ardından, kanunda öngörülen parasal veya konusal koşulların bulunması hâlinde temyiz (Danıştay) yoluna gidilmesi de mümkün olabilir. Kanun yolu aşamalarının her birinde, kararın tebliğinden itibaren işleyen süreler ve şekli koşullar titizlikle takip edilmelidir; aksi hâlde başvuru süre veya usul yönünden reddedilebilir. Vatandaşlık gibi kişinin en temel statüsünü etkileyen bir konuda, ilk derece aşamasından kanun yollarına kadar sürecin bütününün özenle yürütülmesi, hak kaybını önlemenin temelidir.

• Türk Vatandaşlığı Kanunu (5901)
  Vatandaşlığın doğumla ve sonradan kazanılması, kaybı ve yeniden kazanılması
• Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik
  Başvuru usulü, gerekli belgeler, komisyon incelemesi ve karar süreci
• Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (6458)
  İkamet izni ve yabancıların yasal statüsü; vatandaşlık öncesi ikamet süresiyle ilişki
• İdari Yargılama Usulü Kanunu (2577)
  İptal davası, dava açma süreleri, yürütmenin durdurulması ve kanun yolları
• İlgili Cumhurbaşkanı kararları ve genelgeler
  İstisnai (yatırım) yoluyla vatandaşlıkta tutar, koşul ve uygunluk usulleri