Gaziosmanpaşa Lisans Sözleşmeleri Avukatları

Bu rehber, Gaziosmanpaşa (İstanbul) bölgesinde lisans sözleşmelerini; lisansın ne olduğu ve hangi hakları kapsadığı, münhasır ve basit lisans ayrımı, telif bedeli (royalti) modelleri, geçerlilik ve tescil şartları, tarafların yükümlülükleri, sözleşmenin ihlali ve tazminat, sona erme ve fesih, görevli mahkeme ve dava süreci açısından ele alır. Amaç, marka, patent, tasarım, telif ve yazılım gibi fikri ve sınai mülkiyet haklarınızın lisans yoluyla değerlendirilmesinde hakkınızı korumanıza ve dosyanıza uygun avukatı bilinçli seçmenize yardımcı olmaktır.

Lisans sözleşmesi, bir fikri veya sınai mülkiyet hakkının sahibinin, bu hak üzerindeki kullanma yetkisini belirli koşullar altında bir başkasına tanıdığı sözleşmedir. Sözleşmenin en temel özelliği, hakkın mülkiyetinin sahipte (lisans veren) kalması, karşı tarafa (lisans alan) yalnızca kullanım izni verilmesidir. Bu yönüyle lisans; hakkın tamamen ve kalıcı biçimde el değiştirdiği devir (temlik) işleminden ayrılır. Devirde hakkın yeni sahibi belirlenirken, lisansta sahiplik korunur ve süreli bir kullanım hakkı kurulur.

Lisansa konu olabilecek haklar oldukça geniştir. Sınai mülkiyet alanında marka, patent, faydalı model ve tasarım hakları; fikri haklar alanında ise eser, yazılım, müzik, sinema eseri ve benzeri ürünler üzerindeki telif hakları lisanslanabilir. Ayrıca teknik bilgi ve tecrübe anlamına gelen know-how da lisans sözleşmelerine konu edilir; özellikle franchising gibi karma sözleşmelerde marka lisansı ile know-how aktarımı bir arada bulunur. Bu çeşitlilik, her lisans türünün kendine özgü hukuki rejime tabi olmasını gerektirir.

Bir lisans sözleşmesinde genellikle şu unsurlar düzenlenir: lisansa konu hakkın açık tanımı, kullanımın kapsamı (hangi ürün ve hizmetler), coğrafi alan, süre, münhasırlık durumu, bedel ve ödeme koşulları, tarafların yükümlülükleri, kalite ve denetim kuralları ile fesih hâlleri. Bu unsurların eksik veya belirsiz bırakılması, ileride tarafların hangi hakka, hangi kapsamda sahip olduğu konusunda ciddi uyuşmazlıklara yol açar. Aşağıda bu alanda öne çıkan başlıklar özetlenmiştir:

Lisans sözleşmeleri, hem lisansa konu hakkın niteliğine hem de lisansın kapsamına göre farklı biçimlerde sınıflandırılır. Bu ayrımlar teorik olmaktan öte pratik sonuçlar doğurur; çünkü lisansın türü, tarafların yetkilerini, ihlale karşı dava açma imkânını ve ödenecek bedeli doğrudan etkiler. En temel ayrım münhasır (inhisari) ve basit (münhasır olmayan) lisans arasındadır.

Münhasır lisansta lisans alan, belirlenen kapsam içinde hakkı kullanan tek kişidir; lisans veren aynı hak için başkasına lisans veremez ve sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça kendisi de kullanamaz. Basit lisansta ise lisans veren, aynı hakkı aynı anda birden çok kişiye lisanslayabilir ve kendi kullanımını da sürdürebilir. Sınai mülkiyette kural, sözleşmede açıkça belirtilmemişse lisansın basit (münhasır olmayan) sayılmasıdır; bu nedenle münhasırlık isteniyorsa sözleşmede açıkça yazılmalıdır.

Bu kavramların yanı sıra lisans sözleşmelerinde sık geçen bazı terimler vardır: royalti (kullanım bedeli), asgari garanti (minimum ödeme taahhüdü), münhasırlık, tescil ve şerh (sicile işleme) ile know-how aktarımı. Sözleşmenin doğru okunması ve tarafların haklarının belirlenmesi, bu kavramların somut olayda hangi anlamda kullanıldığının saptanmasına bağlıdır. Aynı kelime farklı sözleşmelerde farklı kapsamda düzenlenebileceğinden, metnin bütün olarak yorumlanması gerekir.

Lisans sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar, ticari hayatın hemen her alanında ortaya çıkabilir. Aşağıdaki örnek durumlar, bu sözleşmelerin nasıl işlediğini ve hangi noktalarda anlaşmazlık doğabileceğini somutlaştırmaktadır:

• Marka lisansı ve kalite: Bir markanın belirli ürünlerde kullanımı için lisans verilmesi; lisans alanın kalite standartlarına uymaması nedeniyle markanın itibarının zedelenmesi ve fesih tartışması.
• Yazılım lisansı: Bir yazılımın kurumsal kullanım hakkının belirli kullanıcı sayısıyla sınırlı lisanslanması; sözleşmedeki kullanıcı veya sunucu sınırının aşılması hâlinde ek bedel ve ihlal iddiası.
• Patent lisansı ve royalti: Bir buluşun üretimde kullanılması karşılığında ciro üzerinden royalti ödenmesi; satış rakamlarının eksik bildirildiği iddiasıyla hesap ve denetim uyuşmazlığı.
• Telif ve yayın lisansı: Bir eserin çeviri, uyarlama veya belirli mecrada yayımlanması için verilen ruhsatın kapsamının aşılması; izin verilmeyen kullanım nedeniyle tecavüz ve tazminat talebi.

Bu örneklerin ortak noktası, uyuşmazlıkların büyük ölçüde sözleşmenin kapsamının belirsiz bırakılmasından veya tarafların yükümlülüklerinin açıkça yazılmamasından kaynaklanmasıdır. Lisansın konusu, sınırları ve bedeli ne kadar net düzenlenirse, ihtilaf olasılığı o kadar azalır. Bu nedenle lisans sözleşmesi kurulurken de, uyuşmazlık çıktıktan sonra da hakların ve yükümlülüklerin hukuken doğru değerlendirilmesi önem taşır.

Uygulamada en sık karıştırılan iki işlem, lisans ile hakkın devri (temlik) işlemidir. İkisi de bir fikri veya sınai mülkiyet hakkının başkasınca kullanılmasını sağlasa da, hukuki sonuçları temelden farklıdır. Bu ayrımın doğru yapılması, tarafların hangi hakka ne ölçüde sahip olduğunu ve ileride kimin dava açabileceğini belirlediğinden büyük önem taşır.

Devir (temlik), hakkın mülkiyetinin bir bütün olarak veya belirli bir kısmıyla kalıcı biçimde el değiştirmesidir; devirden sonra hakkın yeni sahibi, hak üzerinde tam yetkiye kavuşur ve devreden kural olarak hak üzerindeki tasarruf imkânını yitirir. Lisansta ise mülkiyet devredilmez; hak sahibi mülkiyetini korurken, karşı tarafa yalnızca belirli koşullarla kullanma yetkisi tanınır. Bu nedenle lisans süreli ve şartlı bir kullanım hakkı doğururken, devir kalıcı bir sahiplik değişikliği yaratır.

Bir sözleşmenin lisans mı yoksa devir mi olduğu, çoğu zaman metnin başlığından değil, hükümlerinin bütününden anlaşılır. Tarafların gerçek iradesi, bedelin ve sürenin düzenleniş biçimi ile hakkın nasıl kullanılacağına ilişkin kayıtlar bu ayrımın belirlenmesinde esas alınır. Metnin yanlış nitelendirilmesi, tarafların beklemediği sonuçlar doğurabileceğinden, sözleşmenin bu yönüyle de dikkatle değerlendirilmesi gerekir.

Lisans sözleşmeleri, günümüzde sıklıkla sınır ötesi bir boyut taşır; bir yabancı markanın Türkiye'de kullanımı veya bir Türk hakkının yurt dışında lisanslanması bu duruma örnektir. Yabancı unsur içeren lisanslarda, sözleşmeye hangi ülkenin hukukunun uygulanacağı ve uyuşmazlığın hangi ülke mahkemelerinde ya da tahkim önünde çözüleceği önem kazanır. Taraflar, geçerli hukuk seçimi ve yetki/tahkim şartı ile bu konuları önceden düzenleyebilir.

Uluslararası lisanslarda dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta, koruma haklarının ülkesel (bölgesel) niteliğidir; bir markanın veya patentin koruması kural olarak tescil edildiği ülke ile sınırlıdır. Bu nedenle sözleşmenin hangi ülkelerdeki hakları ve pazarları kapsadığının açıkça belirtilmesi gerekir. Ayrıca vergi, gümrük ve döviz mevzuatı gibi kamu düzenine ilişkin kurallar, yabancı unsurlu lisanslarda ek yükümlülükler doğurabilir.

Yabancı unsurlu lisanslarda, farklı ülkelerin hukuk sistemleri arasındaki uyum ve uyumsuzlukların önceden değerlendirilmesi gerekir. Bir ülkede geçerli sayılan bir hükmün başka bir ülkede farklı yorumlanması ya da geçersiz sayılması mümkündür. Bu nedenle uluslararası boyutu olan lisanslarda, sözleşmenin ilgili hukuk sistemleri gözetilerek hazırlanması ve gerektiğinde her ülkede ayrı hukuki değerlendirme yaptırılması önem taşır.

Lisans uyuşmazlıklarının önemli bir bölümü, sözleşmenin baştan eksik ya da belirsiz kaleme alınmasından kaynaklanır. Bu nedenle en etkili koruma, uyuşmazlık çıktıktan sonraki dava değil, sözleşmenin en başından itibaren dikkatle hazırlanmasıdır. İyi kurgulanmış bir lisans sözleşmesi, tarafların beklentilerini netleştirir ve ihtilaf olasılığını en aza indirir.

Sözleşme hazırlanırken; lisansa konu hakkın açık ve tereddüde yer bırakmayacak biçimde tanımlanması, kullanımın kapsamının (ürün, bölge, süre, mecra) net belirlenmesi, münhasırlık durumunun açıkça yazılması ve bedelin (royalti) hangi tutar üzerinden, hangi dönemlerde ve hangi belgelere göre hesaplanacağının ayrıntılı düzenlenmesi gerekir. Ayrıca kalite ve denetim kuralları, gizlilik yükümlülükleri, alt lisans ve devir yasağı ile fesih hâlleri ve sona ermenin sonuçları da metinde yer almalıdır.

• Hakkın tanımı: Tescil numarası, sınıf ve kapsamıyla lisansa konu hakkın kesin tanımı.
• Kapsam sınırları: Ürün, bölge, süre ve mecra bakımından kullanımın açık sınırları.
• Bedel ve denetim: Royalti hesabı, ödeme dönemleri ve satış kayıtlarının denetimi.
• Fesih ve tasfiye: Fesih nedenleri ile sona ermede stok, gizli bilgi ve marka kullanımının akıbeti.

Sözleşmenin, tarafların gerçek iradesini yansıtacak biçimde ve olası uyuşmazlık senaryoları öngörülerek hazırlanması, ileride çıkabilecek anlaşmazlıkları büyük ölçüde önler. Tip (matbu) sözleşmelerin somut ilişkiye uyarlanmadan kullanılması ise sık rastlanan bir hatadır. Bu nedenle lisans sözleşmelerinin, alanında deneyimli bir avukat tarafından ya da onun katkısıyla hazırlanması, hem hak sahibini hem de lisans alanı koruyan en sağlıklı yoldur.

Görevli mahkeme, uyuşmazlığın fikri veya sınai mülkiyet boyutuna ve tarafların sıfatına göre belirlenir:

Görev kuralları kamu düzenine ilişkindir ve mahkemece re'sen dikkate alınır; yanlış mahkemede açılan dava görevsizlikle sonuçlanır ve dosya yetkili mahkemeye gönderilir. Fikri ve sınai mülkiyet uyuşmazlıklarının çoğu teknik bilgi gerektirdiğinden, bu davaların ihtisas mahkemelerinde görülmesi önem taşır. Ayrıca ticari nitelikli bedel taleplerinde zorunlu arabuluculuk dava şartı olabileceğinden, dava açmadan önce görev, yetki ve arabuluculuk değerlendirmesinin birlikte yapılması gerekir.

Lisans sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda başarı, büyük ölçüde iddiaların somut delillerle ortaya konmasına bağlıdır. İspat yükü genellikle iddiada bulunan tarafa aittir; örneğin royalti eksik ödendiğini ileri süren lisans verenin, gerçek satış rakamlarını; kapsam dışı kullanım yapıldığını iddia eden tarafın ise bu kullanımı ortaya koyması beklenir. Bu nedenle delillerin baştan itibaren düzenli tutulması büyük önem taşır.

Uygulamada en güçlü delil, yazılı ve imzalı lisans sözleşmesinin kendisidir; sözleşme, tarafların kapsam ve bedel konusundaki iradesini gösterir. Bunun yanında satış ve muhasebe kayıtları, faturalar, banka dekontları, denetim raporları, ürün örnekleri, tanıtım materyalleri ve tarafların yazışmaları (e-posta, ihtarname) belirleyici olabilir. Özellikle royalti hesabına ilişkin uyuşmazlıklarda ticari defterler ve mali kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması sık başvurulan bir yoldur.

Delillerin toplanmasında zaman kritik bir unsurdur; özellikle tecavüz iddialarında, ihlalin devam ettiğini veya izlerinin kaybolmadan tespitini sağlamak için delil tespiti ve tedbir yollarına başvurulabilir. Mahkeme, koşulları varsa ihlalin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verebilir. Delil düzeninin ve ispat stratejisinin baştan doğru kurulması, davanın kaderini belirleyen en önemli aşamalardan biridir.

Lisans sözleşmesinin ihlali karşısında hak sahibinin önünde birden çok yol vardır ve bunlar çoğu zaman bir arada kullanılabilir. İzlenecek yol; ihlalin sözleşmeye aykırılık boyutunda mı, yoksa aynı zamanda hakka tecavüz boyutunda mı olduğuna göre değişir. Sürecin yanlış kurgulanması, hem hak kaybına hem de gereksiz masrafa yol açabilir.

Bu yollar birbirini dışlamaz; örneğin ihtar sonuç vermezse arabuluculuğa, oradan da davaya geçilebilir. Tecavüz hâlinde ise ihtiyati tedbir ve delil tespiti gibi acil koruma yolları eş zamanlı işletilebilir. Hangi yolun somut olayda öncelikli ve en etkili sonucu vereceğinin, ihlalin ağırlığı ve delil durumu değerlendirilerek bir avukatla birlikte belirlenmesi yerinde olur.

Lisans uyuşmazlığından doğan dava, dosyanın niteliğine göre değişse de genel olarak belirli aşamalardan geçer. Sürecin baştan doğru kurgulanması; hem hakkın tam olarak talep edilmesini hem de zamanaşımı ve zorunlu arabuluculuk gibi usuli koşulların doğru yönetilmesini sağlar. Tipik akış şöyledir:

Sürecin uzunluğu; teknik ve mali bilirkişi incelemesine duyulan ihtiyaç, tarafların itirazları ve kanun yolu aşamalarına göre değişir. Dava sırasında talep edilen tutar, bilirkişi raporlarıyla netleştikçe ıslah veya belirsiz alacak yöntemiyle artırılabilir. Bu usuli tercihlerin doğru kullanılması hem harç yükünü hem de hak kaybı riskini yönetmenin önemli araçlarındandır. Her aşamada usul kurallarına uyulması, esasa ilişkin haklı talebin şeklî nedenlerle kaybedilmesini önler.

Lisans uyuşmazlığında talep edilebilecek kalemler, ihlalin sözleşmeye aykırılık mı yoksa hakka tecavüz mü oluşturduğuna göre çeşitlenir. Sözleşmeye aykırılık boyutunda öncelikle kararlaştırılan bedelin (royalti veya sabit ücret) tahsili, gecikme faizi ve ödenmeyen dönemlere ilişkin alacaklar gündeme gelir. Ağır aykırılık hâlinde sözleşmenin feshi ile birlikte, feshe bağlı zararların giderilmesi istenebilir.

Hakka tecavüz boyutunda ise talepler genişler. Lisans veren veya münhasır lisans sahibi; tecavüzün durdurulmasını, önlenmesini ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasını, tecavüz oluşturan ürünlere el konulmasını, maddi ve manevi tazminatı talep edebilir. Maddi tazminat hesabında, hak sahibinin yoksun kaldığı kazanç farklı yöntemlerle belirlenebilir; örneğin lisans verilseydi elde edilecek bedel esas alınabilir ya da tecavüz edenin elde ettiği kazanç dikkate alınabilir. Ayrıca koşulları varsa itibar tazminatı da gündeme gelebilir.

• Bedel/royalti alacağı: Ödenmeyen lisans bedelleri ve bunlara işleyecek gecikme faizi.
• Maddi tazminat: İhlal nedeniyle uğranılan zarar ve yoksun kalınan kazanç.
• Manevi tazminat: Hakkın ve itibarın zedelenmesinden doğan manevi zarar.
• Tecavüzün önlenmesi: İzinsiz kullanımın durdurulması ve tekrarının engellenmesi.

Talep kalemlerinin doğru ayrıştırılması ve hukuki dayanaklarının isabetli seçilmesi, hem davanın başarısını hem de harç yükünü etkiler. Tazminat hesabının hangi yönteme göre yapılacağı çoğu zaman uyuşmazlığın en tartışmalı noktasıdır ve teknik değerlendirme gerektirir. Bu nedenle taleplerin kurgulanmasında hukuki değerlendirme yaptırılması yerinde olur.

Lisans ihlalinden doğan tazminatın miktarı, önceden kesin bir tutar olarak belirlenemez; her dosyanın kendine özgü koşullarına göre hesaplanır. Mahkeme, tazminatı belirlerken birden çok etkeni birlikte değerlendirir. Bu etkenlerin bilinmesi, talep edilecek tutarın gerçekçi biçimde öngörülmesine yardımcı olur.

Öne çıkan etkenler arasında; ihlalin süresi ve kapsamı, hakka konu ürün veya hizmetin ticari değeri, lisansın münhasır olup olmaması, ihlal edenin elde ettiği kazanç, hak sahibinin uğradığı fiili zarar ve yoksun kaldığı kazanç yer alır. Ayrıca ihlalin kasıtlı yapılıp yapılmadığı, hakkın piyasadaki bilinirliği ve markanın ya da eserin itibarının ne ölçüde zedelendiği de dikkate alınır. Manevi tazminatta ise zararın ağırlığı ve tarafların ekonomik durumu gözetilir.

Görüldüğü üzere tazminat, mekanik bir hesaptan çok, dosyadaki verilerin ve delillerin bütününe dayanan bir değerlendirmenin sonucudur. Bu nedenle abartılı ya da eksik talepler yerine, delillerle desteklenen gerçekçi bir tutarın istenmesi hem davanın seyri hem de harç yükü açısından daha isabetlidir. Tazminat kaleminin doğru kurgulanması, uzman bir değerlendirme gerektirir.

Sözleşmeden doğan alacaklarda zamanaşımı kural olarak alacağın muaccel olduğu andan başlar; dönemsel lisans bedellerinde kısa süreler gündeme gelebilir. Hakka tecavüzden kaynaklanan tazminat taleplerinde ise haksız fiil zamanaşımı uygulanır; süre, zararı ve failini öğrenmeden itibaren işlemeye başlar, her hâlde belirli bir azami süreyle sınırlıdır. Süregelen (devam eden) tecavüzlerde ise durum farklıdır; ihlal sürdüğü müddetçe önleme talebi bakımından süre işlemeyebilir. Süre hesabının erken ve doğru yapılması, hakkın esasını korumak açısından belirleyicidir.

Lisans sözleşmeleri, genel kuralların yanında bazı özel durumlar barındırır; bu durumların önceden bilinmesi, hem sözleşme kurulurken hem de uyuşmazlık çıktığında hak kaybını önler. Aşağıda uygulamada sık gündeme gelen bazı özel hâller ele alınmıştır.

İlk olarak, lisansa konu hakkın hükümsüz kılınması önemli bir durumdur. Örneğin lisanslanan patentin sonradan hükümsüz kılınması veya markanın iptali, lisansın geleceğini etkiler; ödenen bedellerin akıbeti ve tarafların durumu, sözleşme hükümleri ve kanun çerçevesinde ayrıca değerlendirilir. İkinci olarak, hakkın devri hâlinde çoğu zaman lisans, yeni hak sahibini de bağlar; özellikle sicile şerh edilmiş lisanslar üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir. Bu, lisans alanı hakkın el değiştirmesine karşı korur.

Üçüncü bir özel durum, gizlilik ve rekabet yasağı hükümleridir. Lisans sözleşmeleri çoğu zaman ticari sır ve know-how paylaşımı içerdiğinden, tarafların gizlilik yükümlülükleri ve sözleşme sonrası rekabet sınırlamaları ayrıntılı düzenlenir. Bu hükümlerin geçerlilik sınırları (süre, yer ve konu bakımından makul olması) hukuki denetime tabidir; ölçüsüz rekabet yasakları geçersiz sayılabilir. Bu özel durumların her biri, sözleşmenin bütünüyle birlikte değerlendirilmesini gerektirir.

Lisans davasının başarısı, büyük ölçüde hakkın, sözleşmenin ve ihlalin belgelerle ortaya konmasına bağlıdır. Dosyanın niteliğine göre değişmekle birlikte, uygulamada sık istenen belgeler şunlardır:

• Lisans sözleşmesi ve ekleri: İmzalı sözleşme, varsa zeyilnameler, protokoller ve gizlilik ekleri; kapsamı ve bedeli gösteren tüm metinler.
• Tescil ve sicil belgeleri: Marka, patent, tasarım tescil belgeleri, sicil kayıt örnekleri ve varsa lisans şerhine ilişkin kayıtlar.
• Mali belgeler: Royalti hesap tabloları, faturalar, dekontlar, satış ve ciro raporları, ticari defter kayıtları ve banka hareketleri.
• İhlal delilleri: Kapsam dışı kullanımı gösteren ürün örnekleri, tanıtım materyalleri, ekran görüntüleri, tespit tutanakları ve teknik raporlar.
• Yazışmalar: İhtarnameler, e-posta ve mesajlar, denetim raporları ve tarafların iradesini gösteren diğer kayıtlar.

Belgelerin lisans ilişkisinin başından itibaren düzenli tutulması ve saklanması, uyuşmazlık çıktığında ispat yükünü büyük ölçüde hafifletir. Özellikle royalti hesabına ilişkin belgelerin eksiksiz olması, bedel uyuşmazlıklarında belirleyici olur. Eksik belge, davanın uzamasına veya talebin bir kısmının ispatlanamamasına yol açabilir; bu nedenle dava açılmadan önce delil durumunun bir avukatla gözden geçirilmesi önerilir.

Lisans uyuşmazlıkları, sözleşme metninin doğru yorumlanmasından fikri ve sınai mülkiyet hukukunun teknik kurallarına, royalti hesabının denetiminden usul kurallarının işletilmesine kadar çok yönlü bir bakış gerektirir. Doğru avukat seçimi; talebin eksiksiz kurulması, tecavüz ve sözleşmeye aykırılık boyutlarının birlikte değerlendirilmesi ve sürecin hak kaybı olmadan yürütülmesi bakımından belirleyicidir. Değerlendirmede öne çıkan ölçütler ve ilk görüşmede yöneltebileceğiniz sorular aşağıda özetlenmiştir:

• Alan deneyimi: Fikri ve sınai mülkiyet ile lisans ve franchising sözleşmelerinde dosya tecrübesi.
• Sözleşme analizi: Münhasırlık, royalti, denetim ve fesih maddeleri gibi kritik hükümleri değerlendirebilme.
• Teknik ve mali bakış: Bilirkişi süreçlerini yönetebilme, tazminat ve royalti hesabına hâkimiyet.
• Yerel yargı bilgisi: Gaziosmanpaşa Adliyesi ve bölgedeki ihtisas mahkemelerinin uygulamalarına aşinalık.
• Şeffaf bilgilendirme: Olası sonuçlar, süreç ve ücret/harç konusunda vekâlet öncesi açık iletişim.

İlk görüşmede avukata sorabileceğiniz sorular

• Lisans sözleşmemdeki münhasırlık, royalti ve fesih maddeleri lehime mi işliyor?
• İhlal, yalnızca sözleşmeye aykırılık mı yoksa hakka tecavüz boyutu da içeriyor mu?
• Hangi mahkeme görevli; uyuşmazlığım zorunlu arabuluculuk kapsamında mı?
• Talep edebileceğim tazminat kalemleri ve hesaplama yöntemi nedir?
• Zamanaşımı açısından durumum nedir; sürecin muhtemel süresi ve masrafı ne olur?

• Sınai Mülkiyet Kanunu (6769)
  Marka, patent, faydalı model ve tasarım lisansları; münhasırlık, tescil-şerh ve tecavüz hükümleri
• Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (5846)
  Eser ve yazılım üzerindeki mali hakların ruhsat (lisans) yoluyla devri, kapsam ve koruma
• Türk Borçlar Kanunu (6098)
  Sözleşmenin kurulması, geçerlilik, aykırılık, tazminat ve genel hükümler
• Türk Ticaret Kanunu (6102)
  Ticari nitelikli lisans ilişkileri, haksız rekabet ve tacirler arası özel hükümler
• Hukuk Muhakemeleri Kanunu (6100)
  Görev-yetki, ispat, delil tespiti, ihtiyati tedbir ve belirsiz alacak usulü