Merkez Beyaz Yaka Suçları Avukatları

Bu rehber, Merkez (Tunceli) bölgesinde karşılaşılan beyaz yaka suçlarını; kavramın kapsamı, suç türleri, örnek durumlar, görevli ve yetkili merci, ispat ve deliller, soruşturma ve kovuşturma süreci, cezalar, zamanaşımı, gerekli belgeler ve ilgili mevzuat açısından ayrıntılı biçimde ele alır. Amaç, ekonomik veya mesleki bir faaliyet içinde bu tür bir suçlamayla karşılaşan kişilerin ve zarara uğrayan mağdurların sürecin başında doğru adımları atmasına ve dosyalarına uygun bir avukatı bilinçli seçmelerine yardımcı olmaktır.

Beyaz yaka suçları, şiddet içermeyen ancak toplumsal ve ekonomik etkisi büyük olabilen suçlardır. Bir güven, yetki veya meslek ilişkisi içinde işlenmeleri, delil yapılarının çoğunlukla belge ve mali kayıtlara dayanması ve teknik bilirkişi incelemesi gerektirmeleri, bu alanı klasik ceza dosyalarından ayırır. Aşağıdaki bölümlerde her aşama, uygulamadaki hâliyle ve güncel Türk mevzuatı çerçevesinde açıklanmıştır.

Beyaz yaka suçu, hukukumuzda tek bir maddeyle tanımlanan bir suç tipi değil; bir meslek, görev, ticaret veya mali faaliyet sırasında, çoğunlukla bir güven veya yetki ilişkisinin istismar edilmesiyle işlenen, şiddet içermeyen ekonomik suçları anlatan bir üst kavramdır. Kavram, özellikle beyaz yakalı çalışanların, yöneticilerin, kamu görevlilerinin veya serbest meslek sahiplerinin görevleri sırasında işleyebileceği malvarlığı suçlarını kapsar. Ortak nokta, failin fiziksel güç yerine bilgi, konum veya belge üzerindeki hâkimiyetini kötüye kullanmasıdır.

Bu suçların mağduru kimi zaman doğrudan bir kişi, kimi zaman bir şirket, kimi zaman ise devlet hazinesi veya kamu düzenidir. Örneğin zimmette mağdur kamu; vergi kaçakçılığında devletin vergi geliri; güveni kötüye kullanmada ise malını teslim eden kişi zarar görür. Suçun etkisi çoğu zaman tek bir mağdurla sınırlı kalmaz; piyasa güvenini, rekabeti ve kamu kaynaklarının doğru kullanımını da etkiler. Bu nedenle kanun koyucu, bu suçlara çoğu zaman ağır yaptırımlar bağlamıştır.

Beyaz yaka suçlarının en belirgin özelliği, delil yapısının ağırlıkla belge, kayıt ve mali veri üzerine kurulu olmasıdır. Bu da soruşturma ve savunmanın, klasik ceza dosyalarından farklı olarak muhasebe, bankacılık ve bilişim gibi teknik alanlarla iç içe yürütülmesini gerektirir. Aşağıda bu başlık altında sık değerlendirilen suç türleri özetlenmiştir.

Beyaz yaka başlığı altında değerlendirilen suçlar, mağduruna ve işleniş biçimine göre birkaç kümede toplanabilir. Bu ayrım, hangi mevzuatın uygulanacağını ve dosyanın hangi mahkemenin görevine gireceğini belirlediği için önemlidir. Aşağıda uygulamada en sık karşılaşılan başlıklar ana hatlarıyla açıklanmıştır.

Kamu görevlisinin işlediği suçlar: Zimmet (TCK 247), irtikâp (TCK 250), rüşvet (TCK 252), görevi kötüye kullanma (TCK 257) ve ihaleye fesat karıştırma (TCK 235) bu kümenin başlıcalarıdır. Bu suçlarda failin kamu görevlisi olması veya kamu kaynağının söz konusu olması belirleyicidir ve çoğu ağır cezayı gerektirir. Özel kişilerin işleyebileceği suçlar: Güveni kötüye kullanma (TCK 155), dolandırıcılık (TCK 157-158) ve belgede sahtecilik (TCK 204, 207) her kişi tarafından işlenebilir.

Mali ve ekonomik düzene yönelik suçlar: Vergi kaçakçılığı (VUK 359), suçtan kaynaklanan malvarlığını aklama (TCK 282), karşılıksız çek keşide etme ile sermaye piyasası ve bankacılık mevzuatındaki özel suçlar bu grupta yer alır. Bu suçlarda çoğu zaman idari (vergi, düzenleyici kurum) ve cezai süreçler paralel yürür. Her bir türün kendine özgü unsurları, ispat gereklilikleri ve etkin pişmanlık rejimi bulunduğundan, dosyanın en başında doğru nitelendirme yapılması sürecin tamamını etkiler.

Beyaz yaka suçları soyut kalmaması için, uygulamada sık karşılaşılan tipik görünümlerini örneklemek yararlıdır. Aşağıdaki durumlar yalnızca açıklayıcı niteliktedir; her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilir ve nitelendirme değişebilir.

Bu örneklerin ortak yönü, fiilin çoğunlukla bir belge, kayıt veya para hareketi üzerinden gerçekleşmesi ve failin bir güven ya da yetki konumundan yararlanmasıdır. Aynı olay, koşullara göre birden çok suçu (örneğin hem sahtecilik hem vergi kaçakçılığı) aynı anda oluşturabilir; bu durumda her suç için ayrı ayrı değerlendirme yapılır. Dolayısıyla olayın hukuki niteliğinin, aceleci değil, belgelere dayalı ve teknik bir incelemeyle belirlenmesi gerekir.

Ceza yargısında görev, suçun ağırlığına ve öngörülen cezaya göre belirlenir. Beyaz yaka suçlarında bu, suçun türüne göre değişir:

Görev kuralları kamu düzenine ilişkindir ve yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden dikkate alınır. Bir suçun başlangıçta hafif sanılıp sonradan daha ağır bir suç olduğunun anlaşılması hâlinde görevsizlik kararıyla dosya yetkili ağır ceza mahkemesine gönderilir. Bu tür görev değişiklikleri süreci uzatabildiğinden, fiilin doğru nitelendirilmesi baştan büyük önem taşır. Merkez'da açılacak bir dosyanın hangi mahkemeye yönlendirileceği bu teknik değerlendirmeye bağlıdır.

Beyaz yaka suçları dosyalarında sonucu belirleyen en önemli unsur delillerdir ve bu deliller ağırlıkla yazılı ve dijital niteliktedir. Ceza yargılamasında maddi gerçeğe her türlü hukuka uygun delille ulaşılabilir; ancak bu alanda özellikle mali kayıtların ve belgelerin doğru okunması ve yorumlanması sonucu doğrudan etkiler. İspatlanması gereken çekirdek nokta, failin kanunda tanımlanan hileli, yetki aşan veya güveni istismar eden davranışı gerçekleştirdiği ve buna bağlı bir zararın doğduğudur.

Uygulamada sık kullanılan deliller şunlardır: ticari defterler ve muhasebe kayıtları, faturalar ve sözleşmeler, banka hesap hareketleri ve dekontları, MASAK raporları, bilirkişi (mali müşavir, hesap uzmanı, hazine kontrolörü) raporları, teftiş ve soruşturma raporları, e-posta ve kurumsal yazışmalar, karar defterleri ile dijital veri kayıtlarıdır. Kamu görevlilerinin işlediği suçlarda idari teftiş raporları; vergi suçlarında ise vergi inceleme raporları belirleyici olur. Bu belgelerin bütünlük içinde değerlendirilmesi gerekir.

Delillerin hukuka uygun biçimde elde edilmiş olması şarttır; hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen kayıtlar hükme esas alınamaz. Ayrıca şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereği mahkûmiyet, ancak kuşkuya yer bırakmayan kesin delillere dayanabilir. Bu nedenle bilirkişi raporlarındaki hesaplamalara ve varsayımlara isabetli itiraz, mali kayıtların bütünüyle incelenmesi ve eksik değerlendirmelerin ortaya konması savunmanın en kritik görevlerindendir. Mağdur açısından ise delillerin zamanında ve eksiksiz toplanması dosyanın seyrini olumlu etkiler.

Beyaz yaka suçlarının büyük çoğunluğu, malvarlığına ve kamu düzenine yönelik olmaları nedeniyle kural olarak resen (kendiliğinden) soruşturulan suçlardandır; yani soruşturmanın başlaması mağdurun şikâyetine bağlı değildir. Bununla birlikte, zarara uğradığını düşünen kişinin veya kurumun en yakın Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunması, sürecin harekete geçirilmesinde en etkili yoldur. Kamu kurumlarında ise çoğu zaman idari teftiş ve müfettiş raporları soruşturmayı tetikler.

Suç duyurusu dilekçesinde olayın kronolojik ve ayrıntılı anlatılması, tarafların bilgileri ve mevcut belgelerin sunulması soruşturmayı hızlandırır. Vergi suçlarında süreç genellikle vergi idaresinin inceleme raporu ve mütalaası üzerine başlar; bu nedenle vergi kaçakçılığı iddialarında idari ve cezai süreçlerin birlikte takibi gerekir. Kara para aklama iddialarında ise MASAK bildirimleri ve analiz raporları soruşturmanın temelini oluşturur.

Başvuru yollarının doğru belirlenmesi, hem sürenin korunması hem de sürecin etkin yürütülmesi açısından önemlidir. Kimi durumlarda ceza şikâyetinin yanında, zararın tazmini için ayrı bir hukuk davası veya idari başvuru da gerekebilir. Bu nedenle olayın niteliğine göre hangi mercie, hangi sırayla ve hangi belgelerle başvurulacağının en baştan planlanması, gereksiz süre ve hak kaybını önler.

Beyaz yaka suçları yargılaması da soruşturma ve kovuşturma olmak üzere iki temel evreden oluşur; ancak mali ve belge yoğun yapısı nedeniyle her aşama daha ayrıntılı ve zaman alıcı olabilir. Aşağıda tipik akış, yaklaşık süre notlarıyla özetlenmiştir.

Her aşamada hem sanık hem de mağdur veya katılan, bir avukatın hukuki yardımından yararlanabilir. Özellikle mali bilirkişi raporlarının incelenmesi, hesaplamalara itiraz ve koruma tedbirlerine karşı savunma teknik uzmanlık gerektirir. Sürecin baştan doğru kurgulanması, gereksiz erteleme ve ek bilirkişi taleplerinin önüne geçerek dosyanın gecikmeden sonuçlanmasına katkı sağlar.

Beyaz yaka suçlarında mağdur, ceza yargılamasıyla failin cezalandırılmasını sağlayabilir; ancak uğradığı maddi ve manevi zararın tazmini kural olarak ayrı bir hukuk davasının konusudur. Ceza mahkemesi kural olarak tazminata hükmetmez; mağdur, uğradığı zararı gidermek için genel hukuk mahkemelerinde dava açar. Talep edilebilecek başlıca kalemler aşağıda özetlenmiştir.

• Maddi zarar: Zimmete geçirilen, dolandırıcılık veya güveni kötüye kullanma yoluyla elde edilen değerin karşılığı ile bundan doğan doğrudan mali kayıplar.
• Yoksun kalınan kâr: Fiil nedeniyle elde edilemeyen ve ispatlanabilen kazanç kayıpları.
• Manevi tazminat: Kişilik haklarına veya ticari itibara verilen zarar nedeniyle uygun bir manevi tazminat.
• Faiz ve yargılama giderleri: Zararın doğduğu tarihten itibaren işleyen faiz ile dava masrafları ve vekâlet ücreti.

Ceza dosyasında toplanan deliller ve verilen karar, tazminat davasında önemli bir dayanak oluşturur; ceza mahkemesinin fiilin gerçekleştiğine ilişkin kesinleşmiş tespiti hukuk mahkemesini de bağlar niteliktedir. Bu nedenle iki süreç genellikle koordineli yürütülür. Zararın etkin pişmanlık yoluyla ceza sürecinde giderilmesi hâlinde ayrıca bir tazminat davasına gerek kalmayabilir; ancak zararın tam karşılanmadığı hâllerde hukuk yolu açık kalır.

Beyaz yaka suçlarında verilecek ceza tek bir rakamla ifade edilemez; her suç için kanunda öngörülen alt ve üst sınır arasında, somut olayın özelliklerine göre belirlenir. Mahkeme önce temel cezayı saptar, ardından kanunda öngörülen sırayla artırım ve indirimleri uygular. Cezanın belirlenmesinde etkili olan başlıca etkenler şunlardır:

• Suçun türü ve niteliği: Zimmet, rüşvet ve ihaleye fesat gibi suçlar, güveni kötüye kullanmaya göre çok daha ağır cezalandırılır.
• Zarar miktarı ve elde edilen menfaat: Konusunun değeri az olan bazı suçlarda ceza indirimi öngörülürken, büyük ölçekli fiillerde ağırlaştırma söz konusudur.
• Etkin pişmanlık: Zararın giderilmesi, birçok suçta hangi aşamada olduğuna göre değişen oranlarda indirim sağlar.
• İştirak ve örgüt: Suçun birden çok kişiyle veya bir örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi ağırlaştırıcı sebeptir.
• Zincirleme suç: Aynı suç işleme kararıyla değişik zamanlarda işlenen fiiller için özel artırım kuralları uygulanır.

Bu etkenlerin dosyaya doğru uygulanması sonucu doğrudan etkiler. Örneğin etkin pişmanlık hükmünün gözden kaçırılması ya da zarar miktarının hatalı hesaplanması, gereksiz ağır bir cezaya yol açabilir. Bu nedenle lehe hükümlerin eksiksiz uygulanmasının takibi savunmanın önemli görevlerindendir. Nihai cezayı ancak dosyanın somut değerlendirilmesi ortaya koyar.

Beyaz yaka suçlarında da ceza hukukunun genel dava zamanaşımı kuralları geçerlidir. Dava zamanaşımı, suçun kanunda öngörülen cezasının üst sınırına göre belirlenir; ceza ağırlaştıkça zamanaşımı süresi de uzar. Aşağıdaki tablo, Türk Ceza Kanunu'ndaki dava zamanaşımı basamaklarını genel hatlarıyla özetler; somut süre, ilgili suçun cezasına ve kesinti hâllerine göre değişir.

Zamanaşımı, kural olarak suçun işlendiği günden itibaren işlemeye başlar; ancak soruşturma ve kovuşturma işlemleri zamanaşımını kesebilir ve kesintiden sonra süre yeniden işler. Ayrıca bazı hâllerde zamanaşımı durur. Vergi suçlarında ve idari yaptırımlarda ise ayrıca kendine özgü süreler (tarh zamanaşımı gibi) gündeme gelir; bunlar ceza zamanaşımından bağımsızdır. Sürelerin karmaşıklığı nedeniyle, olayın üzerinden zaman geçmiş dosyalarda zamanaşımı değerlendirmesinin bir avukatla yapılması, hak kaybını önlemek için önemlidir.

Beyaz yaka suçlarının önemli bir kısmında, ceza yargılamasının yanında ayrıca bir idari süreç de yürür ve bu iki süreç birbirini etkileyebilir. En tipik örnek vergi suçlarıdır: bir yandan vergi idaresi tarh ve ceza işlemleri yaparken, öte yandan Cumhuriyet savcılığı kaçakçılık suçundan soruşturma yürütür. Bu durumda hem vergi mahkemesindeki idari dava hem de asliye ceza mahkemesindeki ceza davası ayrı ayrı takip edilmelidir.

Benzer biçimde, sermaye piyasası, bankacılık, rekabet ve kamu ihaleleri gibi alanlarda düzenleyici kurumların idari yaptırımları ile ceza soruşturması aynı fiile ilişkin olarak birlikte gündeme gelebilir. Kamu görevlileri bakımından ise ayrıca disiplin soruşturması yürüyebilir. Bu paralel süreçlerde, birinde alınan karar ve toplanan deliller diğerini etkileyebildiğinden, süreçlerin bütüncül bir strateji ile yönetilmesi gerekir.

Bir diğer özel durum, aynı fiilin birden çok suçu oluşturabilmesidir. Örneğin sahte fatura kullanılması hem vergi kaçakçılığı hem de duruma göre belgede sahtecilik kapsamında değerlendirilebilir; bu hâllerde fikri içtima veya gerçek içtima kurallarına göre değerlendirme yapılır. Bu teknik konular, cezanın kapsamını doğrudan etkilediğinden dosyanın en başında dikkatle ele alınmalıdır.

Beyaz yaka suçlarında şikâyet veya savunma hazırlanırken, sürecin sağlam bir zemine oturması için belgelerin eksiksiz toplanması gerekir. Bu alanda belgeler, olayın hukuki niteliğini ortaya koyan en güçlü delillerdir. Hazırlanması yararlı olan başlıca belgeler:

• Mali ve muhasebe kayıtları: Ticari defterler, faturalar, ekstreler, muhasebe fişleri ve bilanço belgeleri.
• Banka belgeleri: Hesap hareketleri, dekontlar, EFT/havale kayıtları ve IBAN bilgileri.
• Sözleşme ve yetki belgeleri: Sözleşmeler, imza sirküleri, vekâletnameler ve görev tanımları.
• Kurumsal kayıtlar: Karar defterleri, yazışmalar, e-postalar ve varsa teftiş/inceleme raporları.
• Tanık bilgileri: Olaya veya süreçlere tanık olan kişilerin ad ve iletişim bilgileri.

Belgelerin aslının veya doğrulanabilir kopyalarının saklanması, dijital kayıtların (e-posta, muhasebe programı verileri) değiştirilmeden korunması ispat açısından kritiktir. Mali kayıtların zamanla silinebileceği veya değiştirilebileceği göz önünde bulundurularak süreç geciktirilmemelidir. Suç duyurusu veya savunma dilekçesinde olayın belgelerle desteklenerek anlatılması, dosyanın etkin ilerlemesini sağlar. Şüpheli veya sanık açısından ise fiilin hukuka uygunluğunu, yetki sınırları içinde kaldığını veya kastın bulunmadığını gösterecek belgelerin toplanması savunmanın temelini oluşturur.

Beyaz yaka dosyaları çoğu zaman mali, muhasebe ve bilişim alanında teknik inceleme gerektirdiğinden ve ağır cezalara yol açabildiğinden, avukat seçimi sürecin en önemli kararlarından biridir. Alan deneyimi, mali bilirkişi raporlarını okuyabilme becerisi ve dosyaya özgü strateji üretebilme yeteneği sonucu doğrudan etkiler. Değerlendirmede öne çıkan ölçütler ve ilk görüşmede yöneltebileceğiniz sorular aşağıda özetlenmiştir.

• Ekonomik ceza hukuku deneyimi: Zimmet, vergi, ihale ve mali suçlarda dosya stratejisine hâkimiyet.
• Mali ve teknik delil yetkinliği: Bilirkişi ve MASAK raporlarını okuyabilme, hesaplamalara itiraz edebilme.
• Yerel yargı bilgisi: Tunceli Adliyesi ve bölge mahkemelerinin uygulamalarına aşinalık.
• Şeffaf bilgilendirme: Süreç, olası sonuçlar ve ücret konusunda vekâlet öncesi açık iletişim.

İlk görüşmede avukata sorabileceğiniz sorular

• Olayım hangi suç kapsamına giriyor; birden çok suç aynı anda söz konusu olabilir mi?
• Dosyam hangi mahkemenin görevine giriyor; ağır ceza mı asliye ceza mı?
• Elimdeki belgeler yeterli mi; ayrıca hangi kayıtların savcılıktan temini gerekiyor?
• Etkin pişmanlıktan yararlanmam mümkün mü; zararı hangi aşamada gidermeliyim?
• Ceza sürecinin yanında ayrıca idari (vergi vb.) veya hukuk süreci gerekiyor mu?

Bu soruların yanıtları, dosyanın niteliğini ve izlenecek yol haritasını netleştirir. Avukat seçiminde, gerçekçi ve kanıta dayalı bir değerlendirme yapan, sürecin risk ve olasılıklarını açıkça anlatan bir yaklaşım tercih edilmelidir.

Özellikle erken aşamada atılan yanlış adımlar, sürecin sonucunu kalıcı biçimde etkileyebilir. Uygulamada en sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

• Belgeleri korumamak: Muhasebe kayıtlarının, yazışmaların veya banka belgelerinin kaybedilmesi ya da düzensiz saklanması ispatı zorlaştırır.
• Hazırlıksız ifade vermek: Şüpheli konumundaki kişinin, müdafi hazır bulunmadan ve belgelere hâkim olmadan beyanda bulunması.
• Süreçleri ayrı görmek: Vergi gibi alanlarda idari ve cezai sürecin birbirini etkilediğinin gözden kaçırılması.
• Bilirkişi raporuna itiraz etmemek: Mali bilirkişi hesaplamalarındaki hata veya varsayımların denetimsiz bırakılması.
• Etkin pişmanlığı geç değerlendirmek: Zararın giderilmesiyle sağlanabilecek indirimin doğru zamanlanmaması.

Bu hataların büyük çoğunluğu, sürecin en başında hukuki destek alınarak önlenebilir. Mağdur açısından belgeleri hızlı ve eksiksiz toplamak; şüpheli açısından ise fiilin hukuka uygunluğunu veya kastın bulunmadığını ortaya koyacak belgeleri hazırlamak, dosyanın seyrini olumlu etkiler. Erken profesyonel destek, telafisi güç hak kayıplarını önlemenin en etkili yoludur.

Beyaz yaka suçlarında suç geliri çoğu zaman taşınmaz, banka hesabı, araç veya şirket payı gibi malvarlığı değerlerine dönüştüğünden, bu değerlerin korunması ve gerektiğinde müsaderesi soruşturmanın önemli bir boyutunu oluşturur. Soruşturma aşamasında delil karartma veya malvarlığı kaçırma riskine karşı çeşitli koruma tedbirleri gündeme gelebilir. Bunların başında taşınmazlara, banka hesaplarına ve şirket paylarına elkoyma ile arama ve el koyma işlemleri gelir.

Elkoyma kararı kural olarak hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ise kanunda öngörülen yetkililerce verilebilir ve sonrasında hâkim onayına sunulur. Bu tedbirler kişinin mülkiyet ve ticari faaliyet özgürlüğünü doğrudan etkilediğinden, hukuka uygunluk koşullarının titizlikle denetlenmesi gerekir. Ölçüsüz veya dayanaksız bir elkoyma işlemine karşı itiraz yoluna gidilebilir; bu itirazın süresinde ve gerekçeli biçimde yapılması hak kaybını önler.

Kovuşturma sonunda mahkûmiyet hâlinde, suçtan elde edilen maddi menfaatler ile bunların dönüştürüldüğü değerler kural olarak müsadereye tabi tutulur; suç konusu değerin elde edilememesi hâlinde ise kaim değerin (eşdeğerinin) müsaderesine karar verilebilir. Etkin pişmanlık yoluyla zararın giderilmesi, bazı hâllerde bu sonuçları etkileyebilir. Malvarlığına ilişkin tedbir ve müsadere sonuçları, hem sanık hem de zarara uğrayan taraf açısından önemli olduğundan, bu aşamaların bir avukatla yakından takip edilmesi önerilir.

Beyaz yaka suçlarının bir kısmında, klasik yargılamanın yanında bazı alternatif kurumlar da gündeme gelebilir. Bunların başında uzlaştırma gelir; ancak uzlaştırma yalnızca kanunda kapsama alınan suçlar bakımından uygulanır. Örneğin güveni kötüye kullanma ve dolandırıcılığın temel şekli uzlaştırma kapsamındayken, zimmet, rüşvet ve nitelikli hâller kural olarak bu kapsamın dışındadır. Uzlaşma sağlanırsa, kapsamdaki suçlarda kovuşturmaya yer olmadığı veya davanın düşmesi sonucu doğar.

Bir diğer kurum, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasıdır (HAGB). Belirli koşulların (öngörülen cezanın sınırı, sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması, zararın giderilmesi ve sanığın kabulü gibi) bir arada bulunması hâlinde mahkeme, kurulan hükmü açıklamayarak sanığı bir denetim süresine tabi tutabilir. Bu süre sorunsuz geçirildiğinde dava düşer. Ayrıca kısa süreli hapis cezalarının adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilmesi ile cezanın ertelenmesi gibi kurumlar da somut koşullara göre uygulanabilir.

Bu kurumların hangisinin dosyaya uygun olduğu; suçun türüne, öngörülen cezaya, zararın giderilip giderilmediğine ve sanığın durumuna göre değişir. Yanlış bir tercih ya da koşulların gözden kaçırılması, lehe olabilecek bir imkânın kaybına yol açabilir. Bu nedenle uzlaştırma, HAGB veya erteleme gibi seçeneklerin dosyaya uygunluğunun, sonuçlarıyla birlikte bir avukatla değerlendirilmesi önerilir. Doğru kurgulanan bir strateji, hem süreci kısaltabilir hem de sonucu önemli ölçüde hafifletebilir.

• Türk Ceza Kanunu m.247-250 (5237)
  Zimmet ve irtikâp suçları
• Türk Ceza Kanunu m.252-257 (5237)
  Rüşvet, ihaleye fesat ve görevi kötüye kullanma
• Türk Ceza Kanunu m.155, 157-158 (5237)
  Güveni kötüye kullanma ve dolandırıcılık
• Türk Ceza Kanunu m.282 (5237)
  Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama
• Vergi Usul Kanunu m.359 (213)
  Vergi kaçakçılığı suçları ve yaptırımları
• Ceza Muhakemesi Kanunu (5271)
  Soruşturma-kovuşturma usulü, deliller ve koruma tedbirleri