Gaziemir Uluslararası Ticaret Avukatları

Bu rehber, Gaziemir (İzmir) bölgesindeki dış ticaret ilişkilerini ve uluslararası ticari uyuşmazlıkları; ihracat-ithalat sözleşmeleri, teslim şekillerini belirleyen Incoterms kuralları, akreditif ve dış ticaret ödeme yöntemleri, milletlerarası mal satımı (Viyana Satım Sözleşmesi - CISG), gümrük ve dış ticaret mevzuatı, milletlerarası tahkim ile yabancı mahkeme ve hakem kararlarının tanınması ve tenfizi açısından ele alır. Amaç, sınır ötesi bir ticari ilişki kurarken ya da bir dış ticaret uyuşmazlığında sürecin baştan doğru yönetilmesine ve dosyanıza uygun avukatı bilinçli seçmenize yardımcı olmaktır. İçerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınızın koşulları ve uygulanacak hukuk farklı sonuçlar doğurabilir.

Uluslararası ticaret hukuku; farklı ülkelerde işyeri bulunan tacir ve işletmeler arasındaki mal ve hizmet ticaretini, bu ticaretten doğan sözleşme ilişkilerini ve uyuşmazlıkların çözümünü düzenleyen çok katmanlı bir hukuk alanıdır. Bu alan, tek bir kanunla sınırlı değildir; hem Türk iç hukukunun (Türk Ticaret Kanunu, Türk Borçlar Kanunu, gümrük ve dış ticaret mevzuatı) hem de Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası antlaşmaların (Viyana Satım Sözleşmesi, New York Sözleşmesi gibi) ve ICC gibi kuruluşların yayımladığı kuralların (Incoterms, UCP 600) bir arada uygulandığı bir bütündür.

Bu alanın ayırt edici özelliği, uyuşmazlığın birden fazla hukuk düzeniyle bağlantılı olmasıdır. Sözleşmenin tarafları farklı ülkelerde bulunduğunda, hangi ülke hukukunun uygulanacağı (uygulanacak hukuk), hangi mahkeme veya hakem heyetinin yetkili olacağı (yetkili merci) ve verilecek kararın nasıl icra edileceği ayrı ayrı değerlendirilmesi gereken sorulardır. Bu sorular, sözleşmede yer alan hukuk seçimi, yetki ve tahkim şartlarıyla ya da bunların bulunmaması hâlinde kanunlar ihtilafı kurallarıyla cevaplanır. Aşağıda uluslararası ticaret hukukunun uygulamada en sık karşılaşılan başlıkları özetlenmiştir:

Bir ticari ilişkinin uluslararası nitelik kazanmasının temel ölçütü yabancılık unsurudur. Tarafların farklı ülkelerde bulunması, malın sınır ötesine taşınması, ödemenin yabancı para ile yapılması veya sözleşmenin yabancı bir ülkede ifa edilmesi gibi durumlar, uyuşmazlığa birden fazla hukuk düzenini dâhil eder. Bu noktada en kritik soru, uyuşmazlığın esasına hangi ülke hukukunun uygulanacağıdır.

Türk hukukunda bu soru, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) ve Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası antlaşmalar çerçevesinde cevaplanır. Sözleşmelerde kural olarak taraflar uygulanacak hukuku serbestçe seçebilir; buna hukuk seçimi (irade özerkliği) denir. Taraflar geçerli bir hukuk seçimi yapmışsa, sözleşme kural olarak seçilen hukuka tabi olur. Hukuk seçimi yapılmamışsa, sözleşmeyle en sıkı ilişkili hukuk ya da kanunda öngörülen bağlama kurallarına göre belirlenen hukuk uygulanır.

Uygulanacak hukukun doğru belirlenmesi, uyuşmazlığın sonucunu doğrudan etkiler; çünkü sözleşmenin yorumu, tarafların borçları, aykırılığın sonuçları ve zamanaşımı gibi konular bu hukuka göre değerlendirilir. Ayrıca uygulanacak hukukun yanında, uyuşmazlığın nerede çözüleceği (mahkeme veya tahkim) de ayrı bir sorudur. Bu iki konunun sözleşmede açık ve tutarlı biçimde düzenlenmesi, ileride çıkabilecek belirsizlikleri baştan önler.

Uluslararası ticaret çok çeşitli sözleşme tipleri üzerinden yürür. Bunların başında sınır ötesi mal alım-satımı gelir; ancak dış ticaret ilişkisi çoğu zaman satım sözleşmesiyle sınırlı kalmaz, taşıma, sigorta, dağıtım ve finansman sözleşmeleriyle bir bütün oluşturur. Aşağıda uygulamada sık karşılaşılan sözleşme türleri özetlenmiştir:

Bu sözleşme türleri çoğu zaman birbiriyle bağlantılı biçimde kurulur ve bir uyuşmazlıkta hepsinin birlikte değerlendirilmesi gerekebilir. Örneğin bir teslim gecikmesi hem satım sözleşmesini, hem taşıma sözleşmesini, hem de sigorta ilişkisini ilgilendirebilir. Bu nedenle dış ticaret ilişkisinin baştan bütüncül bir yaklaşımla kurgulanması, tarafların hak ve yükümlülüklerinin net biçimde belirlenmesi bakımından önemlidir.

Incoterms (International Commercial Terms), Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) tarafından yayımlanan ve dış ticarette teslim şekillerini standartlaştıran kısaltmalardır. Bu kurallar; malın nerede ve nasıl teslim edileceğini, taşıma ve sigorta masraflarının kime ait olduğunu ve en önemlisi hasarın (riskin) hangi anda satıcıdan alıcıya geçtiğini belirler. Incoterms, mülkiyetin devrini veya ödeme koşullarını düzenlemez; kapsamı yalnızca teslim, masraf ve risk paylaşımıdır.

Örneğin EXW (işyerinde teslim) kuralında satıcının sorumluluğu en azdır; alıcı malı satıcının işyerinden alır ve tüm taşıma-risk yükünü üstlenir. FOB (gemide teslim) deniz taşımasında malın gemiye yüklenmesiyle riskin alıcıya geçtiğini ifade eder. CIF (masraf, sigorta ve navlun) kuralında satıcı taşıma ve sigortayı üstlenir ancak risk yine yükleme anında alıcıya geçer. DAP ve DDP gibi kurallarda ise satıcının sorumluluğu, malın alıcı ülkesindeki belirlenen yere ulaştırılmasına kadar uzanır; DDP'de gümrük ve ithalat vergileri dahi satıcıya ait olabilir.

Sözleşmede hangi Incoterms kuralının ve hangi sürümünün (örneğin güncel yayım) seçildiğinin, teslim yerinin ise mümkün olduğunca somut biçimde yazılması büyük önem taşır. Belirsiz bir teslim kaydı, malın yolda hasar görmesi veya kaybolması hâlinde tarafların birbirine karşı sorumluluğunu tartışmalı hâle getirir. Bu nedenle Incoterms seçimi, ödeme ve sigorta koşullarıyla birlikte, sözleşmenin en dikkatle düzenlenmesi gereken hükümlerinden biridir.

Dış ticarette tarafların birbirini tanımaması ve farklı ülkelerde bulunması, ödeme güvenliğini kritik bir konu hâline getirir. Uygulamada başlıca ödeme yöntemleri; peşin ödeme, mal mukabili ödeme, vesaik mukabili ödeme ve akreditiftir. Her yöntem, satıcı ve alıcı arasındaki riski farklı biçimde dağıtır. Peşin ödeme satıcıyı korurken alıcıyı riske sokar; mal mukabili ise tersi yönde çalışır. Vesaik mukabili ve akreditif, riski dengelemeye yönelik ara çözümler sunar.

Akreditif (letter of credit), bu yöntemler arasında en güçlü güvenceyi sağlayanlardan biridir. Alıcının bankası, satıcı lehine bir ödeme taahhüdünde bulunur; satıcı sözleşmede belirlenen belgeleri (fatura, taşıma belgesi, sigorta poliçesi, menşe şahadetnamesi vb.) usulüne uygun sunduğunda banka ödemeyi gerçekleştirir. Böylece satıcı, malı gönderdikten sonra ödeme alamama; alıcı ise ödediği hâlde belgesiz mal riskiyle karşılaşmaz. Akreditif işlemleri büyük ölçüde ICC'nin yayımladığı UCP 600 kurallarına göre yürütülür.

Akreditifin en önemli özelliği belge bağımsızlığı ilkesidir: bankalar temel satım sözleşmesine değil, kendilerine sunulan belgelere bakarak işlem yapar. Bu nedenle belgelerdeki küçük bir uyumsuzluk (rezerv) dahi ödemenin durmasına yol açabilir. Akreditif şartlarının ve sunulacak belgelerin baştan doğru ve tutarlı biçimde belirlenmesi, satıcının ödemeyi zamanında alması bakımından belirleyicidir. Bu teknik yapısı nedeniyle akreditif işlemlerinde hukuki destek almak, olası rezerv ve ödeme uyuşmazlıklarını önlemeye yardımcı olur.

Türkiye'nin de taraf olduğu Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması (kısaca CISG veya Viyana Satım Sözleşmesi), işyerleri farklı devletlerde bulunan taraflar arasındaki ticari mal satımlarına kural olarak doğrudan uygulanan uluslararası bir düzenlemedir. Taraflar sözleşmede antlaşmanın uygulanmayacağını açıkça kararlaştırmadıkça, kapsamdaki satımlar CISG'e tabi olur. Bu yönüyle CISG, dış ticaret satımlarında adeta ortak bir dil işlevi görür.

CISG; sözleşmenin nasıl kurulacağını (icap ve kabul), satıcı ve alıcının borçlarını, malın sözleşmeye uygunluğunu, sözleşmeye aykırılık hâllerini ve başvurulabilecek giderim yollarını düzenler. Örneğin malın ayıplı çıkması, teslimin gecikmesi veya hiç yapılmaması hâllerinde alıcının; aynen ifa, sözleşmeden dönme, semenin indirilmesi ve tazminat gibi seçenekleri bulunur. Antlaşma, esaslı ihlal kavramı üzerinden sözleşmeden dönme gibi ağır sonuçları belirli koşullara bağlar; bu da hem satıcıyı hem alıcıyı korumayı amaçlar.

CISG'in kapsamadığı konularda (örneğin sözleşmenin geçerliliği veya mülkiyetin devri gibi bazı hususlarda) ise sözleşmede seçilen hukuk ya da kanunlar ihtilafı kurallarına göre belirlenen ulusal hukuk devreye girer. Bu nedenle bir dış ticaret satımında CISG'in uygulanıp uygulanmadığının, uygulanıyorsa hangi hükümlerinin devrede olduğunun baştan değerlendirilmesi önemlidir. Sözleşmede CISG'in kapsam dışı bırakılıp bırakılmadığı, uyuşmazlıkta uygulanacak kuralları doğrudan etkiler.

Uluslararası ticaret uyuşmazlıkları çok çeşitli biçimlerde ortaya çıkabilir. Aşağıdaki örnekler, uygulamada sık karşılaşılan durumları genel biçimde göstermek için verilmiştir; her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabilir:

• Ayıplı mal teslimi: Yurt dışından ithal edilen malların sözleşmeye uygun olmadığının anlaşılması ve CISG kapsamında giderim yollarına başvurulması.
• Akreditif rezervi: Sunulan belgelerdeki uyumsuzluk nedeniyle bankanın ödeme yapmaması ve ödemenin tahsili için başvurulacak yollar.
• Teslim ve hasar uyuşmazlığı: Malın taşıma sırasında hasar görmesi hâlinde, seçilen Incoterms kuralına göre riskin kime ait olduğunun belirlenmesi.
• Distribütörlük feshi: Yabancı bir tedarikçinin distribütörlük sözleşmesini feshetmesi ve denkleştirme/portföy tazminatı taleplerinin değerlendirilmesi.
• Gümrük uyuşmazlığı: Eşyanın tarife pozisyonu veya gümrük kıymetine ilişkin idari işleme karşı itiraz ve dava süreçleri.
• Yabancı kararın tenfizi: Yurt dışında verilmiş bir mahkeme veya hakem kararının Türkiye'de icra edilebilmesi için tanıma-tenfiz davası açılması.

Bu örneklerin ortak yönü, hepsinin birden fazla hukuk düzenini ve çoğu zaman teknik değerlendirmeyi gerektirmesidir. Bir uyuşmazlığın hangi kurallar çerçevesinde çözüleceği, sözleşmedeki hükümlere ve olayın somut koşullarına göre değişir. Bu nedenle benzer bir durumla karşılaşıldığında, sürecin baştan doğru kurgulanması için hukuki değerlendirme yapılması yerinde olur.

Dış ticaret sözleşmelerinde uyuşmazlıkların çözümü için en sık tercih edilen yöntemlerden biri milletlerarası tahkimdir. Tahkim, uyuşmazlığın devlet mahkemeleri yerine tarafların belirlediği bağımsız ve tarafsız hakem veya hakem heyeti tarafından çözülmesidir. Tarafların farklı ülkelerden olması, hiçbirinin diğerinin ulusal mahkemesinde yargılanmak istememesi ve tarafsız bir forum ihtiyacı, tahkimi cazip kılan başlıca nedenlerdir. Ayrıca tahkim; ihtisas, gizlilik ve usul esnekliği gibi avantajlar sunar.

Tahkimin ön koşulu, taraflar arasında geçerli bir tahkim anlaşmasının bulunmasıdır. Bu anlaşma, sözleşmeye konan bir tahkim şartı biçiminde ya da ayrı bir sözleşme olarak yapılabilir. Geçerli bir tahkim anlaşması varsa, devlet mahkemesi kural olarak uyuşmazlığın esasına girmez ve tarafları tahkime yönlendirir. Türkiye'de yabancılık unsuru taşıyan tahkim, 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu ile düzenlenmiştir; taraflar tahkim yerini, dilini, uygulanacak usul kurallarını ve hakem sayısını serbestçe belirleyebilir.

Tahkim sonucunda verilen hakem kararı, tarafları bağlar ve birçok ülkede tanınıp tenfiz edilebilir. Bu konuda temel çerçeveyi, Türkiye'nin de taraf olduğu Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkında New York Sözleşmesi oluşturur. Bu sözleşme sayesinde bir ülkede verilen hakem kararı, diğer taraf devletlerde sınırlı ret sebepleri dışında tenfiz edilebilir. Tahkimin bu güçlü icra edilebilirliği, onu dış ticaret uyuşmazlıklarında öne çıkaran temel etkenlerden biridir. Bununla birlikte tahkim giderleri ve hakem ücretleri baştan değerlendirilmelidir.

İhracat ve ithalat işlemleri, ticari sözleşmenin yanında bir de gümrük ve dış ticaret mevzuatı boyutu taşır. Eşyanın gümrük tarife pozisyonunun (sınıflandırmanın) belirlenmesi, gümrük kıymetinin tespiti, menşe kurallarının uygulanması ve ithalat-ihracat kısıtlamalarına uyum, uygulamada sık uyuşmazlık doğuran teknik konulardır. Gümrük idaresinin bu konulardaki işlemleri, doğrudan ödenecek vergi ve cezaları etkilediğinden ticari maliyetler bakımından önemlidir.

Gümrük işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda idari itiraz aşaması öne çıkar. Gümrük idaresinin tahakkuk, ceza veya sınıflandırma-kıymet işlemine karşı, kanunda öngörülen süre içinde önce üst gümrük idaresine itiraz edilmesi gerekir; bu idari yol tüketilmeden dava açılması kural olarak mümkün değildir. İtirazın reddi hâlinde işleme karşı idari yargıda dava açılabilir. Gümrük vergileri ve bunlara bağlı cezalar kural olarak vergi mahkemelerinin görev alanındadır.

Ayrıca döviz mevzuatı, ihracat bedellerinin yurda getirilmesi, dahilde ve hariçte işleme rejimleri ile uluslararası yaptırımlara uyum (compliance) da dış ticaret faaliyetlerinde dikkat edilmesi gereken alanlardır. Bu düzenlemeler zaman içinde değişebildiğinden, güncel mevzuatın izlenmesi ve işlemlerin buna göre planlanması gerekir. Gümrük ve dış ticaret uyuşmazlıklarında, konunun hem idare hukuku hem de dış ticaret tekniği boyutuyla birlikte değerlendirilmesi yerinde olur.

Uluslararası ticaret uyuşmazlıklarında hangi merciin yetkili olduğu, sözleşmedeki tahkim ve yetki şartına göre değişir; aşağıdaki tablo genel bir çerçeve sunar:

Uluslararası bir uyuşmazlıkta görevli ve yetkili merciin belirlenmesi, iç hukuk davalarına göre daha karmaşıktır; çünkü önce sözleşmedeki tahkim ve yetki hükümleri, ardından milletlerarası yetki kuralları değerlendirilir. Yanlış mercie başvurmak, görevsizlik veya yetkisizlik kararına ve önemli zaman kaybına yol açar. Bu nedenle dava veya tahkim yoluna gitmeden önce sözleşme metninin ve uygulanacak kuralların dikkatle incelenmesi zorunludur.

Uluslararası bir ticaret uyuşmazlığı, iç hukuk davalarından farklı olarak çoğu zaman tahkim veya tenfiz aşamalarını da içerir. Aşağıda tipik bir dış ticaret uyuşmazlığının genel akışı özetlenmiştir; sözleşmedeki hükümlere ve uyuşmazlığın türüne göre adımlar ve süreler değişebilir:

Bu aşamaların her biri kendi süre ve usul kurallarını barındırır. Özellikle tahkim başvurusu, itiraz ve tenfiz süreçlerinde öngörülen süreler hak düşürücü nitelikte olabilir. Uluslararası uyuşmazlıklarda belgelerin yabancı dilde olması, yeminli tercüme ve apostil gibi ek işlemler gerektirebilir; bu da sürecin baştan planlı yürütülmesini önemli kılar.

Bir dış ticaret uyuşmazlığında ileri sürülebilecek talepler, uygulanacak hukuka ve uyuşmazlığın türüne göre değişir. Türk hukukunun veya CISG'in uygulandığı hâllerde, sözleşmeye aykırılık durumunda alacaklının başvurabileceği başlıca talep ve tazminat kalemleri aşağıda özetlenmiştir:

Talep kalemlerinin hangilerinin ileri sürülebileceği ve hangi koşullarda kabul edileceği, uygulanan hukuka bağlıdır. Örneğin yoksun kalınan kârın kapsamı ve ispatı, uygulanan hukuk sistemine göre farklılık gösterebilir. Bu nedenle talebin baştan doğru kurgulanması ve uygulanacak hukuka göre şekillendirilmesi, sonucu doğrudan etkileyen bir konudur.

Bir dış ticaret uyuşmazlığında ulaşılabilecek sonuç ve talep edilebilecek tazminatın miktarı, tek bir kurala değil birçok etkenin bir araya gelmesine bağlıdır. Aşağıdaki başlıklar, sonucu belirleyen başlıca etkenleri özetler:

• Uygulanacak hukuk: Sözleşmede seçilen ya da kanunlar ihtilafı kurallarıyla belirlenen hukuk, tarafların hak ve borçlarını doğrudan şekillendirir.
• Sözleşme hükümleri: Incoterms kaydı, ödeme yöntemi, cezai şart, garanti ve mücbir sebep hükümleri sonucu belirler.
• İhlalin niteliği: Aykırılığın esaslı olup olmaması, sözleşmeden dönme gibi ağır sonuçların uygulanıp uygulanmayacağını etkiler.
• İspat ve belgeler: Fatura, taşıma belgesi, akreditif belgeleri ve yazışmaların düzenliliği, talebin kanıtlanmasında belirleyicidir.
• Zararın azaltılması: Zarara uğrayan tarafın zararı azaltmak için makul önlemler alıp almadığı, tazminat miktarını etkileyebilir.
• Döviz kuru ve faiz: Ödemenin yabancı para ile yapıldığı hâllerde kur farkı ve faizin türü, hesaplanacak tutarı doğrudan etkiler.

Bu etkenlerin bir araya gelişi her dosyada farklı olduğundan, benzer görünen iki uyuşmazlık çok farklı sonuçlanabilir. Bu nedenle somut olayın tüm koşullarının, sözleşme metniyle ve uygulanacak hukukla birlikte bütüncül biçimde değerlendirilmesi gerekir. Gerçekçi bir sonuç öngörüsü ancak bu değerlendirmeden sonra yapılabilir.

Uluslararası ticaret uyuşmazlıklarında süreler iki ayrı düzlemde karşımıza çıkar: alacağın esasına ilişkin zamanaşımı süreleri ve tahkim, dava ve tenfiz işlemlerine ilişkin usul süreleri. Zamanaşımı kural olarak uyuşmazlığın esasına uygulanan hukuka tabidir; yani hangi hukuk uygulanıyorsa zamanaşımı da o hukuka göre hesaplanır. Bu, iç hukuk davalarından farklı bir dikkat gerektirir.

Usul süreleri de en az esas süreler kadar önemlidir. Tahkim başvurusu, hakem kararına karşı iptal davası, tenfiz talebi ve idari itiraz süreleri gibi hak düşürücü süreler kaçırıldığında telafisi çoğu zaman mümkün değildir. Ayrıca yabancı belgelerin tercümesi ve apostil gibi işlemler zaman aldığından, sürelerin bu ek işlemler de hesaba katılarak planlanması gerekir. Sürelerin doğru hesaplanması hem alacağın korunması hem de savunma imkânlarının kaybedilmemesi bakımından belirleyici olduğundan, somut olaya uygulanacak sürenin bir avukatça değerlendirilmesi yerinde olur.

Uluslararası ticaret hukukunda, standart bir satım ilişkisinin ötesine geçen ve ayrı değerlendirme gerektiren özel durumlar bulunur. Bu durumlar, ek hukuki ve teknik riskler taşıdığından baştan dikkate alınmalıdır:

Bu özel durumların her biri, temel ticaret ilişkisinin üzerine ek bir hukuki katman ekler ve çoğu zaman farklı uzmanlık alanlarının birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Örneğin bir mücbir sebep tartışması hem sözleşme hukukunu, hem seçilen hukuku, hem de olayın somut koşullarını ilgilendirir. Bu nedenle özel durum içeren dosyaların baştan dikkatle ele alınması ve gerekli hâllerde bu konularda deneyimli bir avukattan destek alınması yerinde olur.

Bir dış ticaret uyuşmazlığında dava, tahkim veya tenfiz sürecini başlatmak için gereken belgeler, uyuşmazlığın türüne göre değişir. Aşağıda uygulamada sıkça istenen belgeler kategoriler hâlinde özetlenmiştir; somut dosyanızda ek belgeler gerekebilir:

Uluslararası uyuşmazlıklarda belgelerin çoğu yabancı dilde olduğundan, yeminli tercüme ve apostil (veya konsolosluk onayı) gibi ek işlemler sıklıkla gerekir. Bu işlemler zaman aldığından, belgelerin baştan eksiksiz ve usulüne uygun biçimde hazırlanması sürecin sağlıklı ilerlemesi açısından belirleyicidir. Belgelerinizi bir araya getirdikten sonra dosyanızı bir avukatla değerlendirmeniz, doğru yol ve mercinin seçilmesine yardımcı olur.

Uluslararası ticaret hukuku; hem Türk mevzuatına hem de uluslararası kural ve antlaşmalara hâkimiyet gerektiren, çok katmanlı ve teknik bir alandır. Bu nedenle dosyanızı yürütecek avukatın bu alandaki deneyimi ve süreç yönetimi becerisi önem taşır. Aşağıdaki başlıklar, bir avukatla ilk görüşmede netleştirmenizde yarar olan konuları özetler:

İlk görüşmede dosyanızın gerçekçi bir değerlendirmesini istemeniz, olası sonuç senaryolarını ve maliyetleri anlamanız açısından yararlıdır. Kesin sonuç ya da "kısa sürede kazanma garantisi" gibi vaatler yerine, sürecin nasıl yönetileceğine dair somut bir yol haritası sunan yaklaşım daha güvenilirdir. Aşağıdaki soruları görüşmede sormayı düşünebilirsiniz:

• Sözleşmeme hangi hukuk uygulanır ve uyuşmazlık nerede çözülür?
• Sözleşmede tahkim şartı var mı, varsa süreç nasıl işler?
• CISG dosyama uygulanıyor mu; hangi giderim yolları açık?
• Akreditif veya teslim (Incoterms) konusunda riskim nedir?
• Sürecin tahmini aşamaları, olası süreleri ve masrafları nelerdir?

Bu platformda listelenen avukatları; uzmanlık alanı, deneyimi ve iletişim tercihleri açısından karşılaştırarak dosyanıza uygun olanı seçebilirsiniz. Nihai kararı, dosyanızın özelliklerini bir avukatla birebir değerlendirdikten sonra vermeniz en sağlıklı yaklaşımdır.

Uluslararası ticaret hukuku uygulamasında başvurulan temel mevzuat ve düzenlemeler aşağıda özetlenmiştir. Bu düzenlemeler zaman içinde değişebildiğinden, güncel metin ve içtihatların dikkate alınması önemlidir:

• Türk Ticaret Kanunu (6102)
  Ticari işletme, tacir, ticari sözleşmeler, deniz ticareti ve taşıma ile haksız rekabete ilişkin temel kanun.
• Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Kanunu (5718)
  Yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklarda uygulanacak hukuk, yetki ile yabancı karar ve hakem kararlarının tanıma-tenfizi.
• Milletlerarası Tahkim Kanunu (4686)
  Yabancılık unsuru taşıyan tahkim yargılamasının usul ve esasları, hakem kararlarına karşı iptal davası.
• Viyana Satım Sözleşmesi (CISG)
  İşyerleri farklı devletlerde bulunan taraflar arasındaki milletlerarası mal satımına uygulanan Birleşmiş Milletler antlaşması.
• New York Sözleşmesi (1958)
  Yabancı hakem kararlarının taraf devletlerde tanınması ve icrasına ilişkin uluslararası çerçeve.
• Gümrük Kanunu (4458) ve Dış Ticaret Mevzuatı
  İhracat-ithalat işlemleri, gümrük vergileri, tarife, kıymet ve menşe ile idari itiraz süreçleri.

Bu mevzuatın yanında ICC tarafından yayımlanan Incoterms ve akreditif kuralları (UCP 600) gibi uluslararası ticari kurallar da uygulamayı önemli ölçüde şekillendirir. Ayrıca Yargıtay'ın tenfiz, tahkim ve dış ticaret satımlarına ilişkin içtihatları da dosyaların değerlendirilmesinde belirleyicidir. Güncel mevzuat, uluslararası kural ve içtihat değerlendirmesi için bir avukattan destek almanız önerilir.

Aşağıdaki başlıklar, uluslararası ticaret hukukunda yargı ve tahkim uygulamasında öne çıkan bazı ilkeleri genel biçimde özetler. Bunlar bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendi koşulları farklı sonuç doğurabilir:

Bu ilkeler, yargı ve tahkim uygulamasının yıllar içinde ortaya koyduğu genel eğilimleri yansıtır ve mevzuat değişiklikleriyle güncellenebilir. Dosyanıza uygulanabilecek güncel içtihatların ve uluslararası uygulamanın değerlendirilmesi, uzmanlık ve dikkat gerektiren bir iştir. Bu nedenle somut olayınız için bir avukattan güncel analiz almanız yerinde olur.